Σε τροχιά μεγάλων αλλαγών μπαίνει το project για την Αθηναϊκή Ριβιέρα με τις μεγάλες παρεμβάσεις που υλοποιούνται σε Φάληρο, Φλοίσβο, Άλιμο, Ελληνικό αλλά και το έργο του ποδηλατόδρομου σε όλο το παραλιακό μέτωπο.
Ξεκινώντας από την κατασκευή του εμβληματικού ενιαίου ποδηλατόδρομου και πεζοδρόμου, που φιλοδοξεί να ενώσει την Καλλιθέα με τη Βάρη, προσκρούει σε σοβαρές χωρικές ασυνέχειες και στα μεγάλης κλίμακας παράλληλα εργοτάξια της περιοχής. Η πραγματικότητα αυτή ανατρέπει πλήρως τα αρχικά χρονοδιαγράμματα,
μεταθέτοντας την παράδοση του κυρίως άξονα για το
τέλος του 2027, αντί του αρχικού σχεδιασμού για τον Απρίλιο του 2026.
Η χρονική αυτή διολίσθηση προκάλεσε άμεσες παρενέργειες και στο χρηματοδοτικό μοντέλο. Οι ανελαστικές προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) δεν επέτρεπαν καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθεί η μερική απένταξη τμημάτων του έργου. Προκειμένου να μη χαθούν πολύτιμοι πόροι, τα κονδύλια μεταφέρονται στο Περιφερειακό Πρόγραμμα «Αττική» (ΕΣΠΑ 2021-2027). Η κίνηση αυτή σώζει μεν τη χρηματοδότηση, αλλά ταυτόχρονα στερεί πόρους από άλλες προγραμματισμένες παρεμβάσεις της Περιφέρειας, αυξάνοντας τη διαχειριστική πίεση. Σημειώνεται ότι η σύμβαση κατασκευής είχε υπογραφεί τον Ιούλιο του 2024 με ανάδοχο την εταιρεία ΖΙΤΑΚΑΤ και αρχικό προϋπολογισμό 24,71 εκατ. ευρώ.
Το «αγκάθι» των τεχνικών εμπλοκών σε Άλιμο και Ελληνικό
Η προσπάθεια δημιουργίας ενός συνεχούς διαδρόμου βιώσιμης κινητικότητας έφερε στην επιφάνεια το δαίδαλο του ιδιοκτησιακού και πολεοδομικού καθεστώτος της παραλιακής ζώνης (συνύπαρξη Δημοσίου, ΕΤΑΔ, δήμων και ιδιωτών), σε συνδυασμό με το στενό εύρος ζώνης λόγω του οδικού δικτύου και του τραμ. Οι κυριότερες εμπλοκές εντοπίζονται στα εξής σημεία:
- Μαρίνα Αλίμου: Οι εν εξελίξει εργασίες εκσυγχρονισμού ανάγκασαν τους σχεδιαστές σε τοπική τροποποίηση της χάραξης με παράκαμψη 150 μέτρων, ώστε να μη διακοπεί η ροή των έργων.
- Μητροπολιτικός Πόλος Ελληνικού: Η διέλευση μπροστά από τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση της Ευρώπης απαιτεί ριζικό επανασχεδιασμό, καθώς η αρχική χάραξη «συγκρούεται» με τις εργοταξιακές ζώνες και τις νέες οδικές προσβάσεις.
- 25 απρόβλεπτα έργα: Κατά μήκος της διαδρομής κρίθηκε απαραίτητο να κατασκευαστούν 25 επιπλέον υποδομές (τοίχοι αντιστήριξης, διαπλατύνσεις, γεφυρώσεις) που δεν υπήρχαν στην προμελέτη του 2021, γεγονός που εκτινάσσει το κόστος ανά χιλιόμετρο και απαιτεί νέες, χρονοβόρες περιβαλλοντικές και στατικές εγκρίσεις.
Οι παρεμβάσεις σε Φάληρο, Άλιμο και Ελληνικό
Οι βασικές παρεμβάσεις για τα τρία εμβληματικά έργα του παράκτιου μετώπου αποσκοπούν στην περιβαλλοντική αναβάθμιση, την ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας και τη δημιουργία σύγχρονων πόλων πολιτισμού και αναψυχής:
Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» (Φάληρο): Η παρέμβαση, που συνδέεται άμεσα με την αξιοποίηση του Τάε Κβο Ντο, μεταμορφώνει μια έκταση 741 στρεμμάτων σε πνεύμονα πρασίνου. Περιλαμβάνει τη φύτευση άνω των 4.000 δέντρων, τη δημιουργία ανοιχτών χώρων άθλησης, περιπάτου και αναψυχής, καθώς και έργα για την άμεση πρόσβαση των πολιτών στη θάλασσα. Παράλληλα, το Κλειστό Γήπεδο ανακατασκευάζεται ριζικά για να λειτουργήσει ως διεθνής πολυχώρος συνεδρίων και εκθέσεων, συμπληρώνοντας το βιοκλιματικό χαρακτήρα της περιοχής. Τα έργα των 350 εκατ. ευρώ έχει αναλάβει το σχήμα ΤΕΡΝΑ-ΜΕΤΚΑ.
Μαρίνα Αλίμου: Το επενδυτικό πλάνο εστιάζει στην πλήρη αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της χερσαίας ζώνης των 210.000 τ.μ.. Οι παρεμβάσεις προβλέπουν τη δημιουργία κτιρίων χαμηλής δόμησης με φυτεμένα δώματα, νέες εμπορικές υποδομές, χώρους εστίασης, πεζοδρόμους, καθώς και τη νέα Πινακοθήκη του Δήμου Αλίμου. Λόγω των έργων, ο ενιαίος ποδηλατόδρομος τροποποιείται τοπικά με παράκαμψη 150 μέτρων για να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η συνέχεια της διαδρομής. Τα έργα έχει αναλάβει η Reds.
Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού (The Ellinikon): Πρόκειται για το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο της Ευρώπης, έκτασης 2.000 στρεμμάτων. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τη δημιουργία ενός τεράστιου δικτύου μονοπατιών και ποδηλατοδρόμων, την αναβίωση φυσικών ρεμάτων, εκτεταμένες φυτεύσεις μεσογειακής χλωρίδας και τη λειτουργία θεματικών ζωνών (όπως το Experience Park). Εδώ, η χάραξη του παραλιακού ποδηλατόδρομου επανασχεδιάζεται ριζικά ώστε να μην τέμνεται με τις εργοταξιακές ζώνες και τις νέες οδικές προσβάσεις της αστικής ανάπλασης. Τα έργα υλοποιεί η Lamda Development.
Στο κάδρο και η αξιοποίηση του Τάε Κβο Ντο
Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια Αττικής επιχειρεί να προσδέσει στο ίδιο αναπτυξιακό άρμα την ανακατασκευή του Ολυμπιακού Κλειστού στο Παλαιό Φάληρο (Τάε Κβο Ντο). Η έκταση των 153.207 τ.μ., που περιλαμβάνει το γήπεδο και την Πλατεία Νερού, παραχωρείται στην Περιφέρεια για 40 έτη (με έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2026).
Το πλάνο προβλέπει τη μετατροπή του κτιρίου σε έναν υπερσύγχρονο πολυχώρο συνεδρίων, εκθέσεων και πολιτισμού, που θα λειτουργεί συμπληρωματικά με το υπό διαμόρφωση Μητροπολιτικό Πάρκο
ΑΕΝΑΟΝ. Η βασική μελέτη έχει ολοκληρωθεί, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η μελέτη βιωσιμότητας (feasibility study). Το έργο εξετάζεται ήδη τεχνικά από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό JASPERS για την εξασφάλιση χρηματοδότησης. Ο σχετικός διαγωνισμός παραχώρησης ή ΣΔΙΤ προσδιορίζεται για το
2027, η εγκατάσταση του αναδόχου για το 2028, με τον τελικό ορίζοντα υλοποίησης να τοποθετείται το
2030.
Ζητείται συντονισμός για το «χρυσό» μέτωπο
Η ταυτόχρονη εκτέλεση γιγαντιαίων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην αθηναϊκή ριβιέρα αναδεικνύει ως μείζον πρόβλημα την έλλειψη συντονισμού. Η εμπλοκή πολλαπλών φορέων (Περιφέρεια, Δήμοι, ΕΤΑΔ, Lamda Development, ΣΤΑΣΥ) προκαλεί γραφειοκρατικές καθυστερήσεις ακόμη και για απλές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Παράλληλα, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι projects όπως το Τάε Κβο Ντο απαιτούν έναν εξαιρετικά ισχυρό ιδιωτικό φορέα διαχείρισης, καθώς ο ανταγωνισμός στον τομέα του συνεδριακού τουρισμού είναι παγκόσμιος και αδυσώπητος.
