Εντάχθηκε και επίσημα στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου

Την ένταξη της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου προβλέπει μεταξύ άλλων το νέο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2027 – 2036 που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 10 Οκτωβρίου ο ΑΔΜΗΕ. 

Το ΔΠΑ περιλαμβάνει συνολικά επενδύσεις ύψους 9 δις ευρώ, δηλαδή είναι κατά 2 δις ευρώ αυξημένο συγκριτικά με το προηγούμενο πρόγραμμα. 

Όπως προκύπτει από το κείμενο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, το νέο Δεκαετές περιλαμβάνει 15 έργα (μεταξύ των οποίων και το Great Sea Interconnector) με τον αριθμό των έργων ανάπτυξης συστήματος να φτάνει τα 110 συνολικά. 

Ειδικότερα, 52 έργα είναι σε εξέλιξη, 34 είναι προγραμματισμένα, 5 έργα είναι ολοκληρωμένα, 3 έργα καταγράφουν καθυστέρηση, 1 έργο καταργήθηκε, συν τα 15 νέα.

Τα νέα έργα αφορούν σε γραμμές μεταφοράς και υποσταθμούς καθώς επίσης και σε έργα εγκατάστασης νέου εξοπλισμού σε υφιστάμενους Υποσταθμούς και Υποδομές του ΑΔΜΗΕ. Το πιο σημαντικό έργο είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ενώ περιλαμβάνονται επίσης τα εξής: σύνδεση του Θεσπρωτίας με το Σύστημα 150 kV, Υποσταθμός Νεάπολης, ΚΥΤ Αλεξανδρούπολης και σύνδεση του με το Σύστημα 150 και 400 kV, οι Υποσταθμοί σε Καλλονή, Κω, Δαμαστά ΙΙ, Πειραιά, η αντικατάσταση αγωγών Γ.Μ. 400 Kv Παλλήνη – Λαύριο, έργα ενίσχυσης σε Υ/Σ για την εξυπηρέτηση του δικτύου διανομής, νέοι ΑΜΣ για την ενίσχυση του συστήματος μεταφοράς μέρος 2ο, έργα ενίσχυσης στο ΚΥΤ Νέο Σιράκιο και Καράτζη, ενίσχυση του συστήματος 150 kV στη νότια Εύβοια και έργα συστημάτων και υποδομών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. 

Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου 

Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, έως σήμερα το τμήμα του έργου διασύνδεση Ελλάδας (Κρήτη)- Κύπρου, συνολικού μήκους 898 χλμ. έχει ωριμάσει με την εκπόνηση όλων των απαραίτητων μελετών, έχοντας λάβει χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ από τον CEF (Connecting Europe Facility). 

Όλες οι βασικές απαιτούμενες άδειες για την έναρξη των εργασιών κατασκευής έχουν εξασφαλιστεί και μεταβιβαστεί στον ΑΔΜΗΕ.  Επιπλέον, έχει συναφθεί σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα της διασύνδεσης, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής στις εγκαταστάσεις του αναδόχου.

Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών. 

Περαιτέρω, έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής και στην παρούσα φάση, εκπονούνται οι μελέτες που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του βασικού τεχνικού αντικειμένου των σταθμών μετατροπής (για τον νέο ΣΜ στην Κύπρο και την επέκταση του υφιστάμενου στην Κρήτη/Δαμάστα). Θα ακολουθήσει η διαδικασία συμβασιοποίησης και του τμήματος που αφορά τους σταθμούς μετατροπής.

Ακόμα, έχουν υπογραφεί σχετικές συμφωνίες/συμβάσεις με έμπειρους τεχνικούς συμβούλους για τη στενή παρακολούθηση και σχετική αξιολόγηση των εργασιών για την έρευνα βυθού, καθώς και της παραγωγής καλωδίων ΥΤ (HVDC) στα εργοστάσια του αναδόχου (Νορβηγία & Ιαπωνία). 

Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης του πρώτου τμήματος της νέας καλωδιακής διασύνδεσης ΥΤ μεταξύ Κρήτης και Κύπρου είναι τα τέλη του 2031.

Αναφορικά με το τμήμα του έργου Διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ, συνολικού μήκους 310 χλμ., έχει ήδη ολοκληρωθεί η μελέτη βιωσιμότητας και σύμφωνα με τα αποτελέσματά της, το έργο κρίνεται βιώσιμο σε όλα τα εξεταζόμενα σενάρια, ενώ παράλληλα διαπιστώθηκε η σημαντική συνεισφορά του έργου στην ασφάλεια εφοδιασμού, στη διείσδυση ΑΠΕ και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Τον Αύγουστο, ο ΑΔΜΗΕ κατέθεσε επίσημα αίτημα επένδυσης προς τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας της Κύπρου και του Ισραήλ για το σκέλος αυτό. 

Η ολοκλήρωση του έργου θα σηματοδοτήσει την ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου, του τελευταίου μη διασυνδεδεμένου κράτους μέλους της ΕΕ με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς, διασφαλίζοντας την ισχυρή ενεργειακή θωράκιση του νησιού. Το δε Ισραήλ θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού του, αποκτώντας τη δυνατότητα να αυξήσει, περαιτέρω και ταχύτερα, τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στο ενεργειακό του ισοζύγιο. 

Η διασύνδεση, συνολικού μήκους 1208 χλμ. και ονομαστικής ισχύος 1000 MW, αποτελεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) και αφορά στην υλοποίηση διασύνδεσης των συστημάτων μεταφοράς Ελλάδας – Κύπρου και Ισραήλ με συνδέσμους συνεχούς ρεύματος.