Νέα δεδομένα στη χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων – Τι αλλάζει σε Αττική και Θεσσαλονίκη 

H σταδιακή μετάβαση από τη διάσπαρτη και αποσπασματική ανάπτυξη σε περισσότερο οργανωμένες μορφές χωροθέτησης αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία, που έχει τεθεί εδώ και λίγες ημέρες σε ισχύ, διαμορφώνοντας νέα δεδομένα για τη χωροθέτηση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας. 

Σύμφωνα με τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, το νέο Πλαίσιο δίνει σαφέστερες κατευθύνσεις χωροθέτησης και ενσωματώνει τις νομοθετικές αλλαγές, τη νομολογία και τα δεδομένα που προέκυψαν από την εφαρμογή του προηγούμενου. Έτσι περιορίζεται η αβεβαιότητα και διασφαλίζονται καλύτερα η συνέχεια και το σταθερό πλαίσιο των επενδύσεων. 

Η προτεραιότητα δίνεται στην οργανωμένη ανάπτυξη. Είτε σε οργανωμένους υποδοχείς, όπως τα Επιχειρηματικά Πάρκα, είτε σε περιοχές όπου η βιομηχανία επιτρέπεται από τις θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Εκτιμάται ότι έως το 2032 θα χρειαστούν 57.000 στρέμματα νέων οργανωμένων υποδοχέων για βιομηχανία και εφοδιαστική, με την ΚΥΑ του νέου Χωροταξικού να θέτει ως στόχο την εγκατάσταση εκτός οργανωμένων μορφών ανάπτυξης μόνο του ενός τρίτου των νέων μονάδων, ποσοστό που μέχρι σήμερα άγγιζε το 80%. 

Παράλληλα, αποθαρρύνεται η διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση, χωρίς όμως να αποκλείεται συνολικά. Για την εγκατάσταση νέων μονάδων εκτός σχεδίου εξακολουθεί να επιτρέπεται έως την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού, αλλά με αυστηρότερους όρους. 

Αυστηρότεροι όροι θεσμοθετούνται σίγουρα στις δύο μητροπολιτικές περιοχές της χώρας, την Περιφέρεια Αττικής και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, απαγορεύεται η ίδρυση νέων μονάδων εκτός Επιχειρηματικών Πάρκων ή ζωνών με θεσμοθετημένες βιομηχανικές χρήσεις, με την επιφύλαξη των ειδικών περιπτώσεων και προϋποθέσεων που προβλέπει το Πλαίσιο. Προωθούνται η εγκατάσταση δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς, ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων υποδοχέων, η εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων και οι μονάδες υψηλής τεχνολογίας. 

Ειδικότερα, για την περιοχή της Αττικής, η εγκατάσταση νέων μονάδων σε εκτός σχεδίου περιοχές κρίνεται ως μη αποδεκτή, ενώ τίθεται ως κατεύθυνση η αποτροπή της διάσπαρτης ανάπτυξης  της βιομηχανίας και των μονάδων της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς και η παρόδια ανάπτυξη στο εθνικό οδικό δίκτυο. Σημειώνεται ότι στην Αττική υπάρχουν 7 οργανωμένες περιοχές και 26 άτυπες για τη βιομηχανία και τέσσερις άτυπες συγκεντρώσεις logistics. 

Όσον αφορά στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, απαγορεύεται η χωροθέτηση νέων μονάδων τόσο σε εκτός σχεδίου περιοχές όσο και εκτός ζωνών στις οποίες έχει θεσμοθετηθεί βιομηχανική χρήση ή χρήση εφοδιαστικής και εμπορίου. Στις όμορες περιοχές που εντάσσονται στην ευρύτερη μητροπολιτική ζώνη, αλλά βρίσκονται εκτός της Περιφερειακής Ενότητας, εφαρμόζονται οι γενικοί περιορισμοί της εκτός σχεδίου δόμησης. 

Στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας εξακολουθεί να επιτρέπεται η εγκατάσταση μονάδων εκτός σχεδίου βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, κάτι που αναμένεται να αλλάξει μετά την έγκριση του πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου. Το νέο Πλαίσιο προαναγγέλλει την τροποποίηση της νομοθεσίας για την εγκατάσταση μονάδων σε εκτός σχεδίου περιοχές. 

Προτείνει την αύξηση της αρτιότητας στα 10 στρέμματα και τη μείωση του ποσοστού κάλυψης σε 20% για τις βιομηχανικές μονάδες και σε 30% για τις μονάδες εφοδιαστικής. Για ορισμένες ειδικές κατασκευές, όπως κατακόρυφες αποθήκες τύπου SILO και δεξαμενές υγρών καυσίμων, προβλέπεται δυνατότητα κάλυψης έως 40%.  

Επίσης διατηρείται η απαγόρευση δόμησης βιομηχανικών κτιρίων σε εκτός σχεδίου περιοχές σε αποστάσεις μικρότερες των 100 μέτρων από τον άξονα αυτοκινητοδρόμων, 60 μέτρων από εθνικές οδούς και 25 μέτρων από επαρχιακές οδούς, εκτός εάν τα πολεοδομικά σχέδια εισάγουν αυστηρότερους περιορισμούς. Εξαιρούνται ακίνητα για τα οποία έχει ήδη εκδοθεί προέγκριση οικοδομικής άδειας ή έχει υποβληθεί αίτημα για βεβαίωση όρων δόμησης ή προέγκριση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο Πλαίσιο δίνει σαφή προτεραιότητα στις επενδύσεις που αφορούν κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, που υπάρχουν σε σημαντικές ποσότητες στη χώρα μας και πρέπει να αξιοποιηθούν με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία. Υποστηρίζει χωρικά βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αλυσίδες αξίας και επενδύσεις που συνδέονται με κρίσιμες πρώτες ύλες, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1252