Δύο “παλιοί” γνώριμοι για τις επεκτάσεις του Τραμ στην Αθήνα – Κερατσίνι – Πέραμα και Πατησίων στο “μικροσκόπιο”

Δύο νέες γραμμές Τραμ προβλέπει ο νέος σχεδιασμός του ΟΑΣΑ για το δίκτυο μέσων σταθερής τροχιάς της Αθήνας μέχρι το 2045. Πρόκειται για την πρώτη φορά που βλέπουμε να υπάρχει έστω και ένα μικρό πλάνο επεκτάσεων του Τραμ το οποίο αποτελεί το πιο “παρεξηγημένο” μέσο στην πόλη καθώς συγκρίνεται -αδίκως- με το Μετρό σε θέματα ταχύτητας.

Οι γραμμές αυτές αφορούν την επέκταση του μέσου από τον Πειραιά μέχρι το Κερατσίνι και το Πέραμα, επαναφέροντας τον παλαιότερο σχεδιασμό που προβλεπόταν και στο Ρυθμιστικό της Αθήνας από το 2013. Η δεύτερη γραμμή είναι η κάλυψη της Πατησίων, σχέδιο επίσης που επανακάμπτει μετά από 10 χρόνια από το ναυάγιο του Rethink Athens.

Παράλληλα στον σχεδιασμό φαίνονται και οι προβλεπόμενες επεκτάσεις του Προαστιακού Σιδηροδρόμου προς Λαύριο, Ραφήνα και η υπό κατασκευή επέκταση προς Ελευσίνα και Μέγαρα.

Όπως αναφέραμε σε προηγούμενο ρεπορτάζ, στο νέο σχέδιο του ΟΑΣΑ προβλέπεται για πρώτη φορά η ύπαρξη μιας νέας κυκλικής γραμμής στη διαδρομή Αμπελόκηποι-Αγιος Δημήτριος-Καλλιθέα-Χαϊδαρι-Κ.Σιδηροδρομικός Σταθμός-Βικτώρια-Αμπελόκηποι αλλά και μια ημικυκλική γραμμή στη διαδρομή Αιγάλεω-Γαλάτσι-Κατεχάκη.

Δύο “γνωστές” επεκτάσεις του Τραμ

Οι επεκτάσεις του Τραμ αφορούν όπως είπαμε σε παλαιότερα σχέδια που επανέρχονται στον νέο σχεδιασμό του ΟΑΣΑ. Η πρώτη και σημαντικότερη είναι η επέκταση του Τραμ από το λιμάνι του Πειραιά μέχρι το Κερατσίνι και στη συνέχεια μέχρι το Πέραμα.

Η επέκταση αυτή είναι η σημαντικότερη καθώς έρχεται να καλύψει την πυκνοκατοικημένη περιοχή της Δραπετσώνας και του Κερατσινίου και στη συνέχεια να φτάσει μέσω της Λ.Δημοκρατίας μέχρι το πορθμείο του Περάματος.

Η γραμμή αυτή προσφέρει πρόσβαση σε πολύ σημαντικές υποδομές, όπως η Δραπετσώνα, το κέντρο του Κερατσινίου, το εμπορικό λιμάνι στο Ικόνιο, την ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη στο Πέραμα και φυσικά το πορθμείο σύνδεσης με τη Σαλαμίνα.

Εδώ αξίζει να αναφέρουμε πως στο παλαιότερο σχέδιο που υπήρχε και το οποίο έχει αποτυπωθεί στο Ρυθμιστικό του 2013, μεταξύ του Αγίου Διονυσίου στο λιμάνι του Πειραιά και του κέντρου του Κερατσινίου προβλεπόταν η υπογειοποίηση της γραμμής του Τραμ σε μήκος σχεδόν 3χλμ, γεγονός που θα καθιστούσε πολύ πιο γρήγορη τη σύνδεση των δύο περιοχών και κατ` επέκταση τη σύνδεση με το Πέραμα.

Να θυμίσουμε πως αυτός ο σχεδιασμός είχε ναυαγήσει την προηγούμενη δεκαετία λόγω των αντιδράσεων κατά βάση του Δήμου Περάματος που συζητούσε μόνο την κάλυψη της περιοχής με μετρό, γεγονός που σταμάτησε την σχεδιαζόμενη υλοποίησης της επέκτασης.

Η δεύτερη επέκταση έχει επίσης και αυτή την δική της ιστορία. Η επέκταση μέχρι την πλατεία Αιγύπτου στην Πατησίων μέσω της οδού Πανεπιστημίου, αποτέλεσε ένα αποτυχημένο πείραμα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης της περασμένης δεκαετίας.

Η χάραξη περιελάμβανε την επέκταση από το Σύνταγμα μέχρι την Ομόνοια μέσω της Πανεπιστημίου και στη συνέχεια επί της Πατησίων και τέρμα την πλατεία Αιγύπτου.

Το εγχείρημα ονομάστηκε “Rethink Athens” και μάλιστα είχαν προχωρήσει και πρωτοβουλίες για την πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου με όδευση μόνο του Τραμ και λεωοφορειακών γραμμών.

Τελικά το φιλόδοξο σχέδιο ναυάγησε το 2014 όταν η Κομισιόν έριξε “κόκκινη κάρτα” στον τότε σχεδιασμό, θεωρώντας ότι η γραμμή περνά από σημεία (Πανεπιστημίου) που ήδη έχουν καλυφθεί από το Μετρό.

Παράλληλα όμως υπήρχαν και φωνές που σημείωναν πως το κλείσιμο της Πανεπιστημίου θα δημιουργούσε πολλά περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε και θα γέμιζε με κυκλοφοριακό τους όμορους άξονες του κέντρου. Αυτά σε μια εποχή όπου κυκλοφοριακά προβλήματα δεν υπήρχαν λόγω της έντονης οικονομικής κρίσης που είχε επιφέρει δραστική μείωσης στην κίνηση των οχημάτων.

Σήμερα η επέκταση αυτή φαίνεται να επανέρχεται και πάλι στην ίδια χάραξη με στόχο να καλύψει μέρος της κίνησης της Πατησίων.

Βέβαια, σήμερα αυτή η επέκταση εφόσον κάποτε τεθεί υπό σχεδιασμό θα είχε πολύ μεγαλύτερη αξία όχι μόνο να φτάνει στην πλατεία Αιγύπτου αλλά να καλύψει στο σύνολο της την Πατησίων η οποία δεν διαθέτει κάλυψη από μέσα σταθερής τροχιάς αλλά από κοντινούς σταθμούς σε αυτήν όπως η Βικτώρια, τα Άνω Πατήσια και μελλοντικά ο σταθμός Κυψέλη.

Οι επεκτάσεις του Προαστιακού Σιδηροδρόμου

Στο πλάνο του δικτύου των Μέσων Σταθερής Τροχιάς της πρωτεύουσας, υπάρχει και το δίκτυο του Προαστιακού της Αθήνας. Εδώ έχουμε τον γνωστό σχεδιασμό που περιλαμβάνει 3 γραμμές επεκτάσεων:

-την αξιοποίηση της παλιάς γραμμής από τα Άνω Λιόσια προς Ασπρόπυργο, Ελευσίνα και τέρμα τα Μέγαρα, δημιουργώντας μια τρόπον τινά, “βιομηχανική” γραμμή που εξυπηρετεί την αυξανόμενη εμπορική δραστηριότητα στις περιοχές της Δυτικής Αττικής και που δυνητικά μπορεί να συμβάλλει στην καταπολέμηση του κυκλοφοριακού.

Το έργο είναι υπό κατασκευή με ανάδοχο την ΜΕΤΚΑ και οι εργασίες είναι σε πλήρη εξέλιξη. Το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης είναι μέχρι το 2027, ωστόσο προς το παρόν το εγχείρημα δεν έχει κλειδώσει την ολοκλήρωση του λόγω αντιδράσεων κυρίως από τον Δήμο Ασπροπύργου.

-την επέκταση προς Ραφήνα. Η επέκταση του Προαστιακού Σιδηροδρόμου προς τη Ραφήνα είναι ένα σημαντικό έργο υποδομής, σχεδιασμένο να συνδέσει το λιμάνι της Ραφήνας με το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος» ή την Παλλήνη, εξυπηρετώντας την Ανατολική Αττική με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 300 εκατ. ευρώ.

Έχουν εξεταστεί δύο εναλλακτικές χαράξεις για τη σύνδεση:
1η Εναλλακτική: Σύνδεση από την προαστιακή στάση της Παλλήνης, ακολουθώντας τον σιδηροδρομικό διάδρομο της οδού Σταυρού-Ραφήνας.
2η Εναλλακτική: Απευθείας σύνδεση του λιμένα της Ραφήνας με το Αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος».

Η σύνδεση θα προσφέρει πρόσβαση υψηλού επιπέδου στο δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι της Αττικής, διευκολύνοντας την πρόσβαση προς τα νησιά (π.χ. Άνδρο). Στόχος είναι η απευθείας σύνδεση με το αεροδρόμιο, ενισχύοντας τον τουρισμό. Στα έργα προβλέπονται στάσεις που θα εξυπηρετούν οικισμούς της περιοχής, με πρόβλεψη για χώρους στάθμευσης.

-Την επέκταση του Προαστιακού προς το Λαύριο. Πρόκειται για ένα σημαντικό σιδηροδρομικό έργο μήκους περίπου 31 χλμ., το οποίο ξεκινά από τον κόμβο Κορωπίου και καταλήγει στο λιμάνι του Λαυρίου, αναβιώνοντας τον παλιό σιδηρόδρομο της Ανατολικής Αττικής. Προβλέπεται η δημιουργία σταθμών σε Μαρκόπουλο και Λαύριο, καθώς και επτά στάσεις (Καλύβια, κ.α.), συνδέοντας το λιμάνι με την Αθήνα σε λιγότερο από μία ώρα.

Το έργο αποτελεί επέκταση της γραμμής που σήμερα φτάνει μέχρι το Κορωπί. Η νέα χάραξη θα ακολουθεί σε μεγάλο μέρος την παλιά σιδηροδρομική γραμμή, εξυπηρετώντας τις περιοχές της Ανατολικής Αττικής.

Προβλέπονται κεντρικοί σταθμοί στο Μαρκόπουλο και στο Λαύριο, με ενδιάμεσες στάσεις για την εξυπηρέτηση των τοπικών κοινοτήτων, όπως τα Καλύβια.

Στόχος είναι η απευθείας σιδηροδρομική σύνδεση του λιμανιού του Λαυρίου με το δίκτυο του Προαστιακού, το αεροδρόμιο “Ελευθέριος Βενιζέλος” και την Αθήνα.

Η επέκταση αναμένεται να αναβαθμίσει την περιοχή, διευκολύνοντας την πρόσβαση στο λιμάνι, το οποίο αποκτά ρόλο επιβατικού και εμπορευματικού κόμβου.