Connect with us

Editorial

Το τέλος των αμιγώς δημόσιων έργων δημιουργεί νέο τοπίο στις κατασκευές

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Ανάπτυξη

Αλλάζει άρδην το τοπίο στον τεχνικό κλάδο της χώρας. Οι ευκαιρίες που ανοίγονται στην μεταμνημονιακή εποχή είναι σημαντικές όμως θα πρέπει να έχουμε την διορατικότητα να τις αξιοποιήσουμε. Σε πρώτη φάση πρέπει να κάνουμε μερικές παραδοχές. Η εποχή των πολλών μεγάλων, πολύ μεγάλων δημόσιων έργων σε ποσότητα τελείωσε. Αυτό που άφησε πίσω της είναι μία μεγάλη κληρονομιά για την ίδια τη χώρα σε επίπεδο υποδομών και μεγάλo know-how στις εταιρείες που ενεπλάκησαν σε αυτά τα μεγάλα έργα.

Τώρα, εισερχόμενοι σε μία νέα εποχή πρέπει επίσης να παραδεχτούμε ότι έργα δεν είναι μόνο δρόμοι. Η αλήθεια είναι ότι μεγαλώνοντας γενιές με “φετίχ” το αυτοκίνητο είχαν ως κεντρικό μοχλό την ανάπτυξη μέσω των οδικών αξόνων. Αυτό το “φετίχ” εν πολλοίς έχει κορεστεί και ως είδος έργου αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ξεμένουμε από έργα.

Η τρίτη παραδοχή είναι η χρηματοδότηση. Όσο και αν θέλουμε να βλέπουμε το ΕΣΠΑ ως μεσσία και λύση στα προβλήματα χρηματοδότησης, η αλήθεια είναι πως αυτά τα χρήματα και μειώνονται σταδιακά και αλλάζουν κατεύθυνση. Έτσι παραδοσιακά έργα χρειάζονται πλέον το λεγόμενο “blending” δηλαδή μείξη χρηματοδοτήσεων για μπορέσουν να υλοποιηθούν.

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ ΕΡΓΑ

Τώρα, το 2019 είναι η χρονιά που ο τεχνικός-κατασκευαστικός κλάδος της χώρας έχει κάνει σημαντικές κινήσεις και προτάσεις βλέποντας τα δεδομένα. Τέλος στα έργα της προηγούμενης δεκαετίας και έναρξη των έργων που σχεδιάστηκαν και διαφημίστηκαν ως νέα γενιά έργων στα χρόνια της κρίσης. Τι μας μαθαίνει αυτή η χρονιά; ότι υπάρχει συνέχεια στην παραγωγή έργων αλλά με εμφανή τα διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Ο εναγκαλισμός των τεχνικών ομίλων με τα δημόσια έργα όσο πάει θα λιγοστεύει και όσο πιο γρήγορα το συνειδητοποιήσουμε τόσο πιο εύκολο θα είναι για να περάσουμε στην νέα αυτή εποχή. Θα πει κανείς μα γιατί; δεν υπάρχουν δημόσια έργα;

Φυσικά και υπάρχουν και θα υπάρχουν και με μεγάλα και με μικρά έργα. Το θέμα είναι ότι πλέον δεν έχουμε ΜΟΝΟ δημόσια έργα. Το μεγαλύτερο συμβόλαιο του 2018, δεν αφορούσε ένα αμιγως δημόσιο έργο, αλλά έργο παραχώρησης. Ήταν η ενεργοποίηση του νότιου τμήματος του Ε65, από την ΤΕΡΝΑ. Το 2019 σιγά-σιγά ολοκληρώνεται με την ελπίδα να ξεκινήσει το έργο του Ελληνικού, επένδυση 100% ιδιωτική πάνω στην οποία ο μισός τεχνικός κλάδος της χώρας έχει εναποθέσει τις ελπίδες του.

ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Επίσης ξεκίνησαν μεγάλες επενδύσεις τόσο στα λιμάνια Πειραιά και Θεσσαλονίκης, τα ιδιωτικά κεφάλαια (με συνδρομή του Δημόσιου), το μεγάλο έργο της Κρήτης για το Νέο Αεροδρόμιο στο Καστέλι, έχουμε διπλό διαγωνισμό παραχώρησης και ΣΔΙΤ για τον ΒΟΑΚ αλλά και δεκάδες επενδύσεις σε κτιριακά projects με κυριότερα τα ξενοδοχειακά. Αυτό λοιπόν μας οδηγεί στην επόμενη μέρα του τεχνικού-κατασκευαστικού κλάδου.

Εννοείται πως τα “κλασικά” δημόσια έργα υφίστανται και θα υφίστανται. Μην ξεχνάμε το mega έργο για τη Γραμμή 4 του Μετρό, τα σιδηροδρομικά έργα κ.α. Όμως και εδώ χρόνο με το χρόνο όλο και περισσότερο πληθαίνουν οι απόψεις για να μετατραπούν τέτοια έργα, όπως Μετρό ή Σιδηροδρομικά σε έργα παραχώρησης ή ΣΔΙΤ. Το βλέπουμε ήδη αυτό στο σχεδιαζόμενο διακρατικό έργο Ελλάδας-Βουλγαρίας Sea2Sea που προβλέπει το σιδηροδρομικό εκσυγχρονισμό του τμήματος Θεσσαλονίκη-Αλεξανδρούπολη-Μπουργκάς-Ρούσε. Το έργο θα έχει και κοινοτικά και ιδιωτικά κεφάλαια.

Θα δούμε λοιπόν για πρώτη φορά και στο σιδηρόδρομο ιδιωτικά κεφάλαια για έργα μεγάλης κλίμακας. Νομίζω ότι είναι θέμα χρόνου να το δούμε και σε έργα Μετρό. Άλλωστε μελετάται ήδη από την Αττικό Μετρό η πιθανότητα αυτή στα επόμενα έργα για τη Γραμμή 4 και τις επεκτάσεις της Γραμμής 2 περίπου 3 δις και επιπλέον 1,3δισ.ευρώ για τις επεκτάσεις του Μετρό Θεσσαλονίκης.

Αυτά τα χρήματα για να βρεθούν από επόμενα ΕΣΠΑ θα πρέπει να περάσουν 20 χρόνια (αν μέχρι τότε υπάρχουν ΕΣΠΑ φυσικά). Η πιο πρόσφορη και υποσχόμενη λύση για να γίνουν σε άξονα 10ετίας είναι να εμπλακούν ιδιωτικά κεφάλαια. Βλέπουμε δηλαδή μία μεγάλη τάση που και στην Ευρώπη είναι σε εξέλιξη (πολύ μεγαλύτερη από ότι στην Ελλάδα του σήμερα) για ενεργή συμμετοχή των ιδιωτών σε στρατηγικά έργα υποδομής.

ΣΔΙΤ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Αναφορικά με τα ΣΔΙΤ βλέπουμε ότι γίνονται επενδύσεις σε νέους τομείς όπως αυτοκινητόδρομοι, φράγματα, μαρίνες και σε άλλους δοκιμασμένους όπως εργοστάσια απορριμμάτων, σχολεία κ.α. Τα έργα-ΣΔΙΤ έχοντας ξεπεράσεις τις “παιδικές ασθένειες” σήμερα μεγαλουργούν στην Ελλάδα και αυτό είναι ένα δείγμα του πως βλέπουμε ως χώρα την  υλοποίηση έργων.

Το νέο που είδαμε να “παίζει” αρκετά φέτος είναι οι λεγόμενες προτάσεις καινοτομίας (unsolicited proposals) που δείχνουν ελκυστικές για έργα που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν από δημόσιο χρήμα, ελληνικό ή ευρωπαϊκό. Εδώ χρειαζόμαστε σίγουρα λίγο χρόνο για να δούμε που μπορούν να τοποθετηθούν κεφάλαια και επενδύσεις για την υλοποίηση τέτοιων έργων.

Τα όλο και περισσότερα εργαλεία χρηματοδότησης στον κόσμο των έργων μας δίνουν την ελπίδα για την ανάταξη της παραγωγής υποδομών, χρήσιμων για τη χώρα. Όσο πιο γρήγορα το αντιληφθούμε, το κατανοήσουμε και τελικά το εφαρμόσουμε τόσο πιο γρήγορα θα αξιοποιήσουμε το σημαντικό δυναμικό της χώρας και τις μεγάλες δυνατότητες που έχει σε σχεδιαστικό και εκτελεστικό δυναμικό.  Τα δημόσια έργα πολύ απλά δεν είναι πλέον και τόσο δημόσια και η αλλαγή αυτή φέρνει, προκλήσεις, προσκλήσεις και μεγάλες ανακατατάξεις. Είμαστε έτοιμοι;

Καλή Εβδομάδα σε όλους
7.10.2019

Νίκος Καραγιάννης-ypodomes.com

image_print

Editorial

Στη δίνη του κορωνοϊού και ο κατασκευαστικός κλάδος

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

έργα, κατασκευές

Σε ένα εξαιρετικά δύσκολο παζλ έχει μετατραπεί ο χώρος των κατασκευών λόγω της επέλασης του κορωνοϊού. Τα απαραίτητα αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό της διάδοσης της νόσου έχουν δημιουργήσει ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον για την επιχειρηματικότητα και κατ` επέκταση για τον χώρο των κατασκευών. Την προηγούμενη εβδομάδα, φορείς του κλάδου απέστειλαν επιστολές για να ληφθούν μέτρα προστασίας και να μην ζήσουμε φαινόμενα κατάρρευσης επιχειρήσεων αλλά και να προστατευτούν οι εργαζόμενοι.

Μην ξεχνάμε ότι ο χώρος των κατασκευών ακόμα δεν έχει ζήσει την ανάταση που είδαν άλλοι κλάδοι στη χώρα. Η δυσκολία στην παραγωγή δημόσιων έργων, οι δικαστικές εμπλοκές, τα προβλήματα του νόμου 4412 και η αναιμική ακόμα οικοδομική δραστηριότητα αποτελούν μέχρι σήμερα παράγοντες προβληματισμού.

Ένα από τα μεγάλα ζητήματα που έχουν τεθεί είναι η λειτουργία των εργοταξίων εν μέσω της πανδημίας. Υπάρχουν φωνές που μιλάνε για συνολικό κλείσιμο τους και άλλες που υποστηρίζουν ότι θα πρέπει με αυστηρούς κανόνες να παραμείνουν ανοιχτά. Σε αυτή την περίοδο που όλα μοιάζουν θολά η ύπαρξη των εργοταξίων για πολλές από τις τεχνικές εταιρείες είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου.

Ένα από τα αιτήματα που τέθηκαν στο τραπέζι αυτό το διάστημα και δείχνει να ικανοποίησε, είναι το “πάγωμα” των δημόσιων διαγωνισμών και των δημόσιων συμβάσεων. Σε αυτά περιλαμβάνεται η αναβολή διενέργειας διαγωνισμών, παρατάσεις στις υποβολές προσφορών, αναστολές στις προθεσμίες των συμβάσεων και χορήγηση παρατάσεων.

Τώρα, υπάρχουν και φορείς όπως η ΠΕΣΕΔΕ που ζητά την πλήρη αναστολή λειτουργίας των εργοληπτικών τουλάχιστον επιχειρήσεων και να ληφθούν αποφάσεις ειδικής μέριμνας για αυτές ενώ κάνει λόγο ακόμα και για απροθυμία του προσωπικού να προσέλθει στα εργοτάξια.

Σε όλο αυτό το ιδιαίτερα φορτισμένο περιβάλλον έχουμε και τα έργα τα οποία είναι σε εξέλιξη και ιδιαίτερα αυτά που είναι σε τελική φάση κατασκευών, όπως αυτά για τους 3 νέους σταθμούς της Γραμμής 3 που επρόκειτο να παραδοθούν αρχές καλοκαιριού. Επίσης άλλα έργα θα αρχίσουν να γράφουν παρατάσεις λόγω της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί.

Έντονη ανησυχία όμως επικρατεί και ανάμεσα στους φορείς για την υπολειτουργία των αναθετουσών αρχών καθώς γίνεται λόγος για μεγάλες καθυστερήσεις στις επιμετρήσεις, στις πιστοποιήσεις που δημιουργούν καθυστερήσεις στην πληρωμή λογαριασμών που είναι και ο αιμοδότης των επιχειρήσεων αυτών.

Ο Απρίλιος που δείχνει να είναι ο κρίσιμος μήνας των κατασκευών, ουσιαστικά θα δείξει αν θα πάμε σε νέα ενισχυμένα μέτρα ή αν η ΠΝΠ με την οποία υπήρξε μια πρώτη μέριμνα για τον κλάδο μπορέσει να τον διατηρήσει έστω και σε μία κατάσταση ελάχιστης επιβίωσης.

image_print
συνέχεια ανάγνωσης

Editorial

Σε πτώση οι Επιβατικές Μεταφορές λόγω κορωνοϊού

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Αεροσκάφος της Gulf Air

Σε ελεύθερη πτώση είναι οι επιβατικές μεταφορές στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη λόγω της επέλασης του κορωνοϊού. Τα πρώτα δείγματα είχαν καταγραφεί στις αερομεταφορές ήδη από τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο έγιναν εντονότερα ενώ ο Μάρτιος αναμένεται να είναι, από πλευράς απόδοσης ο χειρότερος εδώ και πολλά χρόνια.

Στο Αεροδρόμιο της Αθήνας, τα δρομολόγια έχουν λιγοστέψει, μαζί και οι επιβάτες και κάθε μέρα υπάρχει και ένας περισσότερος περιορισμός. Μετά την αναστολή πτήσεων για Ιταλία, προστέθηκε η Ισπανία και ποιος γνωρίζει σε πόσους περισσότερους προορισμούς μπορεί να επεκταθεί το μέτρο για την ανάσχεση του ιού.

Την ίδια ώρα, τρίτες χώρες διέκοψαν την σύνδεση τους με την Ελλάδα, όπως η Κίνα και πρόσφατα η Τουρκία και οι ΗΠΑ. Η ίδια εικόνα επικρατεί εν ολίγοις και στα 14 Περιφερειακά Αεροδρόμια της Fraport με την ανησυχία για μία δύσκολη, επιβατικά, σεζόν να είναι μεγάλη. Το πρώτο δίμηνο κινήθηκε σε σχετικά καλά πλαίσια αλλά και εδώ ο Μάρτιο είναι “μαύρος μήνας”.

Την γραμμή της αναστολής δρομολογίων ακολουθεί η ΤΡΑΙΝΟΣΕ για να γλυτώσει από τα μεγάλα έξοδα με άδεια τρένα αν και εδώ, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα τα πράγματα έδειχναν ελαφρώς καλύτερα. Η κατάσταση τουλάχιστον μέχρι το Πάσχα αναμένεται να επιδεινωθεί μετά και τα συνεχόμενα μέτρα και την παραίνεση ο κόσμος να παραμείνει στα σπίτια του και να μην μετακινείται.

Πρωτοφανείς είναι και οι εικόνες στο δίκτυο Μετρό της Αθήνας. Τα τρένα που γέμιζαν ασφυκτικά μέχρι και πριν δύο εβδομάδες, πλέον κάνουν δρομολόγια με ελάχιστους επιβάτες. Την εικόνα αυτή δεν την έχουμε δει ούτε δεκαπενταύγουστο.

Αναστολή πολλών δρομολογίων λόγω έλλειψης επιβατών έχει ληφθεί και σε πολλά ΚΤΕΛ ανά την Ελλάδα με την εικόνα να δείχνει ότι θα επιδεινωθεί τις επόμενες 15 ημέρες.

Στην ίδια μοίρα και οι θαλάσσιες μεταφορές. Η Celestyal Cruises ανακοίνωσε την αναστολή όλων των δρομολογίων κρουαζιέρας μέχρι την 1η Μαϊου ενώ ακόμα και δρομολόγια όπως το Χίος-Τσεσμέ Τουρκίας, ανεστάλησαν για 15 ημέρες λόγω του κορωνοϊού.

Το μικρότερο αντίκτυπο φαίνεται πως τον έχουν οι αυτοκινητόδρομοι καθώς οι διαδρομές με το ι.χ. όχημα θεωρούνται ασφαλέστερες. Η πτώση που παρατηρείται και εδώ είναι μεγάλη, αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό που να δημιουργεί σοβαρά προβλήματα.

ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΟ ΤΟ ΧΤΥΠΗΜΑ

Αναμφίβολα αυτή η κατάσταση είναι πρωτόγνωρη και δεν την έχουμε βιώσει ξανά, όμως πρόκειται για ένα συντριπτικό χτύπημα στις μεταφορές της χώρας (αλλά και παγκοσμίως, μη γελιόμαστε), οι οποίες τα τελευταία χρόνια είχαν αλματώδη αύξηση.

Η εικόνα που βλέπουμε σε όλους τους κλάδους των επιβατικών μεταφορών είναι οδυνηρή και το δυσάρεστο είναι πως αυτό, λόγω των συνεχόμενων -αλλά απαραίτητων- μέτρων προστασίας του πληθυσμού θα έχει και συνέχεια.

Το μεγάλο ερωτηματικό προς το παρόν είναι η διάρκεια της πανδημίας. Η απάντηση προς το παρόν αναζητείται και αυτό σημαίνει πως οι μεταφορές το επόμενο διάστημα θα είναι σε περιδίνηση, δίχως προηγούμενο. Οι αερομεταφορές φαίνεται μέχρι τώρα πως είναι εκείνες που βιώνουν στο μάξιμουμ όλη αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση.

image_print
συνέχεια ανάγνωσης

Editorial

Αναπλάσεις στο κέντρο και τα κτίρια της Αθήνας, ένα μεγάλο στοίχημα

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Ακίνητα στην Αθήνα

Το πως θέλουμε να δούμε το κέντρο της Αθήνας είναι μία μεγάλη κουβέντα η οποία κρατάει χρόνια. Μία σκέψη σε αυτό είναι τι παρεμβάσεις θα προταθούν. Εδώ και ένα έτος ο Δήμος Αθηναίων έχει ξεκινήσει να ολοκληρώνι ένα φιλόδοξο πρόγραμμα πεζοδρομήσεων που το αποτέλεσμα τους μέχρι τώρα είναι αρκετά ικανοποιητικό. Αλλάζει όλη την πόλη; όχι αλλά της δίνει μία φρεσκάδα που ομολογουμένως της λείπει. Η νέα διοίκηση του Δήμου, αποτελείται από νέους ανθρώπους που πιστεύουν ότι σε βάθος χρόνου θα μπορέσουν να αλλάξουν την εικόνα της πόλης προς το καλύτερο. Η αρχή γίνεται με την Ομόνοια που μας επανασυστήνεται.

Οι παρεμβάσεις λοιπόν δεν θα πρέπει να είναι της λογικής του ράβω-ξηλώνω σωστά; Θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους το τι εκτελείται αυτή την εποχή και το τι είναι βέβαιο ότι θα γίνει και να λειτουργήσουν περισσότερο “οικουμενικά”, δηλαδή να αγκαλιάσουν το κέντρο σε μεγαλύτερη έκταση.

Αυτό είναι και το βασικό ερώτημα. Ποιο είναι τελικά το κέντρο; δεν είναι τα Εξάρχεια; δεν είναι η Πατησίων; δεν είναι η περιοχή του Πολυτεχνείου; δεν είναι η περιοχή κάτω από την Ομόνοια μέχρι το Μεταξουργείο;

Επίσης ένα πολύ σημαντικό ερώτημα είναι πως θέλουμε να κινούνται οχήματα και άνθρωποι σε αυτό το κέντρο. Θέλουμε το σημερινό μοντέλο που είναι κάπως χαοτικό; οχήματα παντού και άνθρωποι που προσπαθούν με ελιγμούς να κινηθούν γύρω από αυτά ή περισσότερο χώρο σε πεζούς, ποδήλατα και μέσα σταθερής τροχιάς και εμφανώς λιγότερος χώρος για οχήματα; Η βιώσιμη αστική κινητικότητα δίνει εδώ την απάντηση από μόνη της.

Επίσης το να κάνουμε παρεμβάσεις σε βασικές υποδομές αλλά να μην λαμβάνουμε υπόψη τη συντήρηση τους αλλά και το πως λειτουργεί η πόλη, αυτό που θα καταφέρει είναι ότι κατάφεραν και άλλες παρεμβάσεις. Μία θολή εικόνα που δεν καταφέρνει να αναδείξει την πόλη. Θα ληφθεί λοιπόν υπόψη ότι η Αθήνα είναι γεμάτη με κάδους που είναι διάσπαρτοι σε όλο το κέντρο; θα προταθεί ένας νεός βιώσιμος και καλύτερα διαχειρίσιμος τρόπος για αυτό; θα υπάρχει συντήρηση σε ότι δημιουργηθεί; πάρκα και πεζοδρόμια είναι όμορφα όταν είναι καλοσυντηρημένα. Το σύνηθες φαινόμενο στην πόλη είναι ότι χαλάει να μένει έτσι μέχρι την επόμενη μεγάλη -και κοστοβόρα συνήθως- παρέμβαση.

Τι κάνουμε επίσης με τα κτίρια; Παρά τη μεγάλη και δυναμική τουριστική ανάπτυξη στο κέντρο παραμένουν πολλά τα γκρίζα, κλειστά κτίρια. Τι κάνουμε με αυτά; Πως θα αναγεννηθούν και μαζί θα φέρουν ζωή στους δρόμους που βρίσκονται; Επίσης θα υπάρχει κάποιος κανονισμός για την εξωτερική τους εμφάνιση; Θα υπάρχει υποχρεωτική συντήρηση και μία εικόνα αξιοπρεπής; σήμερα σε πάρα πολλές περιπτώσεις μπορούμε να δούμε ένα όμορφο εμπορικό κατάστημα και από πάνω το χάος, κτίρια σε πλήρη εγκατάλειψη.

Θα υπάρχουν κίνητρα για αλλαγή όψης κτιρίων, μέσω του νόμου για την ενεργειακή αναβάθμιση αλλά και για λόγους καλαισθησίας ακόμα.; Η Αθήνα είναι από τις λίγες μεγάλες πρωτεύουσες της Ευρώπης που αδιαφορεί για το πως δείχνει ένα κτίριο ακόμα και στους κεντρικότερους δρόμους της.

Κίνητρα θα υπάρξουν για νέες επενδύσεις; χωρίς επενδύσεις τα όμορφα πεζοδρόμια και πλατείες το μόνο που θα αποκτήσουν είναι τραπεζοκαθίσματα για καφέ και εστιατόρια. Φυσικά και είναι χρήσιμα αλλά όταν είναι μονόδρομος, κάτι δεν πάει καλά.

Η Ανάπλαση του κέντρου είναι μία φανταστική αρχή για να ανασυγκροτήσουμε την πόλη, όχι μόνο για να αλλάξουμε τα πεζοδρόμια της. Πρέπει να έχει όραμα, συνέχεια και συνέπεια, πολιτική βουλήση, την αποδοχή της κοινωνίας και το τελικό της αποτέλεσμα να αποτελέσει την απαρχή για να συμβεί το ίδιο και σε άλλες ελληνικές πόλεις ειδάλλως θα έχουμε και πάλι μία από τα ίδια και σε κάποια χρόνια θα μιλάμε ξανά και ξανά για την ανάγκη “ανάπλασης”, κοστοβόρας και εποχιακής.

Καλή εβδομάδα σε όλους
3.3.20

Νίκος Καραγιάννης-ypodomes.com

image_print
συνέχεια ανάγνωσης

Facebook

Ετικέτες



δημοφιλη θεματα