Connect with us

Αφιερώματα

Εργαστήρι Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ: Οι Αστικές Λεωφόροι, σημασία και ρόλος στην πόλη του αύριο

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Συνεχίζεται το αφιέρωμα του Ypodomes.com στις προτάσεις που κάνει το Εργαστήρι Αστικού Περιβάλλοντος

Συνεχίζεται το αφιέρωμα του Ypodomes.com στις προτάσεις που κάνει το Εργαστήρι Αστικού Περιβάλλοντος του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου. Όπως χαρακτηριστικά είπε στο ypodomes.com o Διευθυντής στο Εργαστήρι, Γιάννης Πολύζος, πρέπει να αποφασίσουμε ποιο θέλουμε να είναι το μέλλον της πρωτεύουσας. Αυτοκινητόδρομοι μόνο για τα οχήματα ή αστικές λεωφόροι με ζωτικούς χώρους για τους πεζούς, με πράσινο και περιβαλλοντική συνείδηση; Με την Ευρώπη σε συνεχή μεταμόρφωση των μεγάλων αστικών περιοχών της, έχουμε ήδη τα πρώτα δείγματα για τις αστικές λεωφόρους.

Τα πιο γνωστά υλοποιημένα παραδείγματα βρίσκονται στο Πόρτλαντ (Harbor Drive), στη Νέα Υόρκη (West Side Highway, στο Manhattan), στο Σαν Φρανσίσκο (Embarcadero Freeway και Central Freeway), στο Μιλγουόκι (Park East Freeway), στη Βοστόνη (Central Artery, “Big Dig”) και στη Σεούλ (Cheonggyecheon Expressway). Πέντε περιπτώσεις μελετών που εκπονούνται βρίσκονται στο Σιάτλ (Alaskan Way), στη Νέα Υόρκη (Sheridan Expressway, στο Bronx), στο Τορόντο (Gardiner Expressway), στο Μόντρεαλ (Autoroute Bonaventure) και στο Βανκούβερ (Dunsmuir &Georgia Viaducts).  

Στον ευρωπαϊκό χώρο, η σχετική συζήτηση είναι ιδιαιτέρως ζωντανή στη Γαλλία, μετά το παράδειγμα που προαναφέραμε της μετατροπής των αστικών λεωφόρων παραπλεύρως του Σηκουάνα σε άξονες ήπιας κυκλοφορίας και αναψυχής, την καλοκαιρινή κυρίως περίοδο. Τέσσερις ακόμα σχεδιασμοί βρίσκονται υπό μελέτη στο Μεγάλο Παρίσι (Montreuil, Argenteuil-Bezons, La Défense), καθώς και στις πόλεις Reims, Tours, Angers, Montpellier, Lyon και Bordeaux.  

Η έννοια των αστικών αυτοκινητόδρομων επικροτεί μόνο την κίνηση οχημάτων και όχι των ανθρώπων. Όλες οι περιπτώσεις που αναφέρθηκαν αφορούν τη μετατροπή οδικών αξόνων ταχείας κυκλοφορίας σε Αστικές Λεωφόρους (avenue ή boulevard urbain) ή αλλιώς σε άξονες ήπιας κυκλοφορίας (voie ή autoroute apaisée). Η μετατροπή έγκειται συνήθως στη μείωση λωρίδων κυκλοφορίας των ΙΧ αυτοκινήτων, χωρίς ωστόσο την πλήρη κατάργησή τους  Ο χώρος αποδίδεται:

•    Στους πεζούς, ως πεζόδρομοι
•    Στους ποδηλάτες, ως ποδηλατόδρομοι ή διάδρομοι για rollers
•    Στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, ως αποκλειστικές λωρίδες λεωφορείων ή μέσων σταθερής τροχιάς, καθώς και
•    Σε εντατικές φυτεύσεις, ως δεντροστοιχίες, νησίδες πρασίνου ή γραμμικά πάρκα

Η λύση της πλήρους υπογειοποίησης των λωρίδων κυκλοφορίας συνήθως δεν προτιμάται. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για οριστική κατάργηση ορισμένων λωρίδων κυκλοφορίας, κυρίως των υπέργειων οδικών κατασκευών, ενώ η υπογειοποίηση επιλέγεται ως λύση μόνο σε συγκεκριμένα σημεία και όχι σε όλο το μήκος του άξονα.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι περισσότερες περιπτώσεις μετατροπής οδικών αξόνων ταχείας κυκλοφορίας σε Αστικές Λεωφόρους αποτελούν τμήματα προγραμμάτων αστικής αναζωογόνησης των κέντρων των πόλεων, ενώ λίγες περιπτώσεις αποτελούν έκτακτο σχεδιασμό μετά από κάποια καταστροφή της οδικής υποδομής, π.χ. μετά από σεισμό.

Προκύπτει λοιπόν ότι ο σχεδιασμός τους, αρχίζει να αποτελεί αποφασιστική θετική πολιτική για τα κέντρα των πόλεων και όχι κάποιο συγκυριακό παράδειγμα σχεδιασμού.

Συμπληρωματικά μέτρα αναβάθμισης του Δημόσιου Χώρου
Η μετατροπή των οδικών αξόνων ταχείας κυκλοφορίας σε Αστικές Λεωφόρους συνοδεύεται κατά κανόνα από συμπληρωματικά μέτρα στον παράπλευρο δημόσιο χώρο, με σκοπό την επιπλέον μείωση της χρήσης των ΙΧ αυτοκινήτων, πέρα δηλαδή από αυτήν που προκύπτει από την κατάργηση ορισμένων λωρίδων κυκλοφορίας. Τέτοια μέτρα είναι ο εντατικός έλεγχος της παράνομης στάθμευσης, καθώς επίσης ο περιορισμός και η τιμολόγηση της επιτρεπόμενης.

Παράλληλα, σχεδιάζεται η απορρόφηση όσων μετακινούνταν προηγουμένως με ΙΧ αυτοκίνητα από άλλα μέσα μετακίνησης, όπως Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, ποδήλατο ή περπάτημα. Στη θέση των λωρίδων κυκλοφορίας ΙΧ αυτοκινήτων που καταργούνται, απελευθερώνεται χώρος για επιπλέον δρομολόγια των υφιστάμενων γραμμών Μέσων Μαζικής Μεταφοράς καθώς επίσης για την εγκατάσταση νέων μέσων μετακίνησης, όπως συνηθέστερα το Τραμ.

Τα υφιστάμενα και τα νέα ΜΜΜ αναβαθμίζονται σε ΜΜΜ υψηλής ποιότητας και προδιαγραφών με περισσότερα δρομολόγια, ηλεκτρονικούς πίνακες ενημέρωσης του επιβατικού κοινού ή νέα οχήματα σε αποκλειστικές λωρίδες κυκλοφορίας.

Η κωδικοποίηση των θετικών συνεπειών της μετατροπής της « γραμμικής παρόδιας ανάπτυξης» σε σύγχρονη Αστική Λεωφόρο, συνοψίζεται στα πιο κάτω:

•    Αστική αναζωογόνηση του παρόδιου, και όχι μόνο, αστικού χώρου
•    Τόνωση της τοπικής οικονομίας
•    Περιορισμός της κατανάλωσης καυσίμων / βελτίωση του μικροκλίματος
•    Προσβασιμότητα για όλους

Η μετατροπή των οδικών αξόνων ταχείας κυκλοφορίας σε αστικές λεωφόρους προϋποθέτει επίσης μία ουσιαστική διαδικασία διαβούλευσης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων, καθώς επίσης τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων ομάδων και πολιτών, του επιστημονικού και τεχνικού κόσμου.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τέτοιου είδους σχεδιασμοί συνάντησαν αρχικά σοβαρές αντιδράσεις, οι οποίες όμως ξεπεράστηκαν μέσω διαδικασιών ενημέρωσης και διαβούλευσης, καθώς επίσης μέσω ισχυρής πολιτικής βούλησης των αρμόδιων αρχών.

Το κείμενο βασίζεται στο Ερευνητικό Πρόγραμμα του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου: «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ».

Νίκος Καραγιάννης-ypodomes.com

image_pdfimage_print

Facebook

Ετικέτες



δημοφιλη θεματα