Connect with us

Συνεντεύξεις - Γνώμες

Κωνσταντίνος Μακέδος: Μεγάλες Εκπτώσεις, το αυτοάνοσο νόσημα του Τεχνικού Κόσμου

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Άρθρο του Κωνσταντίνου Μακέδου, Πρόεδρου ΤΜΕΔΕ

Παρά τις διαχρονικές και συνεχείς νομοθετικές προσπάθειες, αυτοάνοσο νόσημα των κατασκευών αποτελούν οι υπερβολικές εκπτώσεις στα δημόσια έργα. Απομυζούν τις υγιείς επιχειρήσεις του κλάδου και προκαλούν σοβαρούς συστημικούς κινδύνους, που έμμεσα και άμεσα επεκτείνονται σε όλο το φάσμα της αγοράς. Επηρεάζουν τους προμηθευτές, τους εργαζόμενους, το ασφαλιστικό και φορολογικό σύστημα και εν γένει την πραγματική οικονομία. Η κρίση δε, επιδείνωσε κατά πολύ την κατάσταση, οδηγώντας τις κατασκευαστικές εταιρείες σε ένα «ράλι» προσφορών με βαρύτατες συνέπειες.

Ο κλάδος βρίσκεται διαρκώς υπό την «απειλή» των υπερβολικών εκπτώσεων, που αγγίζουν ακόμα και το 60%, σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό ενός έργου. Την τριετία 2015-2017, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΣΑΤΕ, ο μέσος όρος των εκπτώσεων άγγιξε το 56%, με την κατάσταση να μη διαφοροποιείται μετά και από την έναρξη ισχύος του νέου συστήματος ηλεκτρονικών δημοπρατήσεων.

Αντίστοιχα σε διεθνές επίπεδο, ο κατασκευαστικός κλάδος παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις τόσο στη κοστολόγηση έργων, όσο και στο ύψος των εκπτώσεων. Στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη οι εκπτώσεις είναι σχετικά χαμηλές, ενώ σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Βραζιλία και η Ιαπωνία όπου οι εκπτώσεις είναι υψηλές, υπάρχουν αρκετές δικαστικές αποφάσεις που στρέφονται εναντίων του εκάστοτε κυβερνήτη ή δημοσίου λειτουργού, που έδωσε το πράσινο φως για την υλοποίηση έργων κατ΄ αυτόν τον τρόπο.

Δύσκολα λοιπόν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι οι υψηλότατες εκπτώσεις βλάπτουν τις τεχνικές εταιρείες και το δημόσιο συμφέρον, καθώς, στις περισσότερες περιπτώσεις, το κόστος εκτινάσσεται σε τέτοιο ύψος που σε πολλές περιπτώσεις όχι μόνο ξεπερνά σημαντικά τον αρχικό προϋπολογισμό, αλλά οδηγεί και στην κατασκευή έργων, που δεν ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές μελέτης, στα επιστημονικά και τεχνικά πρότυπα.

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει παραμέτρους που επηρεάζουν τη τελική προσφορά μιας κατασκευαστικής εταιρείας. Οι επιμέρους κατηγορίες κόστους βρίσκονται στο 25%, με το άθροισμά τους να είναι 50%. Συνεπώς, το ποσοστό αυτό είναι ένα ενδεικτικό ποσό, μέγιστης πιθανής έκπτωσης σύμφωνα με τα στοιχεία της επιστημονικής μελέτης.

Το άρθρο με τίτλο «The Most Expensive Mile of Subway Track on Earth» περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο τα έργα σχετίζονται με πρακτικές που οδηγούν σε υψηλές εκπτώσεις. Πιο συγκεκριμένα αναφέρει, ότι κατασκευαστικές εταιρείες, με μέσες εκπτώσεις τουλάχιστον 50%, ήταν οι τελικοί ανάδοχοι έργων, παραβιάζοντας βασικές αρχές του ανταγωνισμού και δημιουργώντας στρεβλώσεις στην αγορά. Η παραπάνω πρακτική οδήγησε τοπικούς κυβερνήτες – δημόσιους λειτουργούς στις ΗΠΑ, στη Βραζιλία και στην Ιαπωνία σε φυλάκιση αρκετών ετών. Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα των New York Times όπου ο κυβερνήτης της πολιτείας του Illinois φυλακίζεται για σχετική περίπτωση.

Συμπερασματικά και συνδυαστικά με τις διεθνείς αναφορές για το θέμα των υπερβολικών εκπτώσεων:
-η κατακύρωση ενός έργου σε τιμές από 10% έως 25% κάτω του κόστους είναι, με μαθηματική ακρίβεια, ζημιογόνος για τον ανάδοχο, ο οποίος για να αποφύγει το σίγουρο αδιέξοδο καταφεύγει στη χρήση φθηνών εισαγόμενων υλικών κι εξοπλισμού, γεγονός που οδηγεί στην μείωση της ποιότητας κατασκευής. Κατ’ επέκταση, οδηγεί σε λουκέτο τις υγιείς επιχειρήσεις που αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στον ισχυρό ανταγωνισμό των υψηλότατων εκπτώσεων.

-η πρόβλεψη της οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αιτιολόγηση της «ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς», η οποία και ενσωματώνεται στο δίκαιο των επιμέρους κρατών εάν δεν συνδυαστεί με ηλεκτρονικά – διαδραστικά τιμολόγια υπολογισμού των αντίστοιχων τιμών μονάδας, ώστε να προσδιορίζεται μονοσήμαντα και με σαφήνεια το πραγματικό – ανελαστικό κόστος του έργου, θα αποτελέσει ένα ακόμη ευχολόγιο στην γενικότερη γραφειοκρατία των Βρυξελλών, ενώ θα οδηγήσει και σε σοβαρές καθυστερήσεις στη υλοποίηση των έργων.

-οι προσφορές των υποψηφίων αναδόχων, που αντικειμενικά και με βάση τα παραπάνω είναι χαμηλότερες του πραγματικού, σε πολλές περιπτώσεις δε, ακόμα και του ανελαστικού κόστους της προμήθειας των υλικών, αλλά και της λειτουργίας του εργοταξίου, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστούν με ορθές νομοθετικές παρεμβάσεις.

Πέρα από τις αναγκαίες νομοθετικές ρυθμίσεις που απαιτούνται για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου των τεχνικών έργων, ο τεχνικός κόσμος οφείλει να δει τη συνολική και διαχρονική εικόνα των εκπτώσεων και να προχωρήσει στη σύνταξη των νέων σύγχρονων τιμολογίων, αναρτημένων σε ηλεκτρονική μορφή, με πλήρη πρόσβαση από όλους τους συντελεστές υλοποίησής των έργων. Χρειάζεται να ξεκαθαριστεί προς κάθε κατεύθυνση ότι οι ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές μπορούν να προσδιοριστούν με διαφάνεια, στη βάση του πραγματικού κόστους και δεν αποτελούν αποτυπώματα μίας στρεβλής λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, που αναμένουμε παθητικά να αυτορυθμιστεί.

Στο Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων, εργαζόμαστε εντατικά και σε συνεργασία με τον πανευρωπαϊκό Φορέα Εγγυοδοσίας A.E.C.M. προχωρούμε στον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου Κανονισμού Εγγυοδοσίας και Πιστοδοσίας του Φορέα μας, ώστε υπεύθυνα και νηφάλια να ενσωματώσουμε τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές.

Οφείλουμε με τις κοινές μας προτάσεις και με όρους ισοτιμίας, δικαιοσύνης και διαφάνειας να εξασφαλίσουμε ένα περιβάλλον υγιούς ανταγωνισμού, ώστε αυτό το αυτοάνοσο νόσημα να μην καταστρέψει εκ των έσω έναν κλάδο. Έναν κλάδο που συντελεί πολλαπλασιαστικά στην ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και συμβάλλει ουσιαστικά στην αύξηση ΑΕΠ της χώρας. Έναν κλάδο απαραίτητο για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.

Βιβλιογραφία – Αναφορές
G. Locatelli et al. International Journal of Project Management 35 (2017) 252–268 «Corruption in public projects and megaprojects: There is an elephant in the room!»
New York edition with the headline: Blagojevich Draws 14-Year Sentence for Corruption Conviction December 8, 2011.

image_pdfimage_print
συνέχεια ανάγνωσης

Συνεντεύξεις - Γνώμες

Αντίθετο στην ακύρωση του Πάτρα-Πύργος το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ/ΔΕ Βασίλης Αϊβαλής

Πλήρως αντίθετος σε κάθε ενδεχόμενο ακύρωσης του υφιστάμενου σχεδιασμού της Πατρών – Πύργου και επαναδημοπράτησής της με νέους όρους και προϋποθέσεις, ήταν ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας κ. Βασίλης Αϊβαλής σχετικά με τα αντίστοιχα σενάρια που κυκλοφορούν από το περιβάλλον του Υπουργού Υποδομών και είδαν το φως της δημοσιότητας.

Σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Αϊβαλή, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν ιδιαίτερα επώδυνο για την περιοχή μιας και θα οδηγούσε σε πλήρη χρονική μετάθεση της κατασκευής του έργου στο απώτερο μέλλον, ενώ θα δημιουργούσε και μια σειρά από άλλα προβλήματα όπως:

1. Το έργο αυτή την στιγμή είναι ενταγμένο στο ΕΣΠΑ με προϋπολογισμό 295εκ.€ και με υποχρέωση ολοκλήρωσης της κατασκευής του έως το 2023. Η οποιαδήποτε ακύρωση του υφιστάμενου σχεδιασμού θα οδηγήσει το έργο σε απένταξη και σε απώλεια των αντίστοιχων κοινοτικών κονδυλίων.

2. Θα πρέπει άμεσα να αποζημιωθούν οι ανάδοχες επιχειρήσεις για τις πέντε ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις μιας και ήδη έχουν προχωρήσει και έχουν αρχίσει να εγκαθιστούν τα εργοτάξια τους στο πεδίο κατασκευής του έργου σύμφωνα με τις υπογεγραμμένες με το Ελληνικό δημόσιο συμβάσεις τους.

3. Η απένταξη του έργου επί τις ουσίας ή θα το παραπέμψει στις ελληνικές καλένδες ή, στην καλύτερη περίπτωση, θα καθυστερήσει την κατασκευή του για αρκετά χρόνια μέχρι να βρεθεί κατάλληλο χρηματοδοτικό πρόγραμμα που με νέο τεχνικό δελτίο θα μπορούσε αυτό να ενταχθεί.

4. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, τις αντίστοιχες μελέτες και την χρηματοδότηση,σήμερα έχει εξασφαλιστεί η κατασκευή ενός πληρέστατου και ασφαλούς σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου αντίστοιχου αυτού της Πατρών – Κορίνθου. Μετά από μια απένταξη του έργου από το ΕΣΠΑ 2014-2020 με τους συγκεκριμένους όρους, πιθανότατα κανείς δεν θα μπορεί να διασφαλίσει ότι μια ενδεχόμενη ένταξη του σε ένα νέο πλαίσιο, όταν αυτή γίνει, θα γίνει με τους ίδιους όρους γεωμετρίας και διαστάσεων του δρόμου και ότι τα στοιχεία αυτά δεν θα αποτελέσουν εκ νέου αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

5. Η ακύρωση του υφιστάμενου σχεδιασμού θα αδικήσει για άλλη μία φορά τον πολύπαθο νομό Ηλείας και τους πολίτες του οι οποίοι θα συνεχίσουν να ζουν οδικά απομονωμένοι, μην έχοντας σύγχρονο αυτοκινητόδρομο διασύνδεσης με καμία από τις γειτονικές περιφερειακές ενότητες.

6. Θα αναστείλει την όποια ελπίδα υπήρξε στους πολίτες της Ηλείας αλλά και γενικότερα της Δυτικής Ελλάδας για υγιή ανάπτυξη της περιοχής μιας, ειδικότερα για τον κάμπο της Ηλείας που αποτελεί τον μεγαλύτερο κάμπο παραγωγής αγροτικών προϊόντων στην Πελοπόννησο και μια από τις πιο παραγωγικές περιοχές στην χώρα.

7. Θα δημιουργήσει μια ιδιαίτερη αναπτυξιακή υστέρηση στην περιοχή μιας και ουσιαστικά θα εγκλωβίσει αναπτυξιακά την ΒΙΠΕ Πατρών, την αναβάθμιση του αεροδρομίου του Αράξου, την επιπλέον ανάπτυξη της Ολυμπίας ως κόμβο πολιτισμού και τουριστικό ορόσημο και γενικότερα της Π.Ε. Ηλείας, αλλά θα άρει και τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί για την καλύτερη διασύνδεση των νησιών Κεφαλλονιάς και Ζακύνθου με την ενδοχώρα της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Σε αντιδιαστολή με τα παραπάνω, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΔΕ κ. B. Αϊβαλής πιστεύει ότι στα σύγχρονα κράτη υπάρχει και επιβάλλεται να υπάρχει συνέχεια. Το Υπουργείο Υποδομών έχει όλες τις δυνατότητες και όλους εκείνους τους μηχανισμούς οι οποίοι μπορούν να παρακολουθήσουν, να ελέγξουν και να συνεχίσουν την υλοποίηση του υφιστάμενου σχεδιασμού, διασφαλίζοντας την άρτια κατασκευή και ολοκλήρωση του έργου εντός χρονοδιαγραμμάτων και εντός του υφιστάμενου ΕΣΠΑ. Η Ηλεία και η Αχαΐα πρέπει να έχουν επιτέλους αυτόν τον οδικό άξονα στις υποδομές τους το αργότερο μέχρι τη λήξη του τρέχοντος χρηματοδοτικού πλαισίου.

image_pdfimage_print
συνέχεια ανάγνωσης

Συνεντεύξεις - Γνώμες

Καραμανλής: Αναζητάμε ριζική λύση για τον αυτοκινητόδρομο Πάτρα-Πύργος

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Ο Υπουργός Υποδομών Κώστας Καραμανλής στον Economist

Ριζική λύση αναζητά το Υπουργείο ΥΠΟΜΕ για τον αυτοκινητόδρομο Πάτρα-Πύργος. Αυτό είπε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κώστας Καραμανλής, σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Real news.

Πιο συγκεκριμένα, για τον αυτοκινητόδρομο Πατρών- Πύργου τονίζει «ένα έργο που πριν 5 χρόνια ήταν έτοιμο προς δημοπράτηση, το παραλάβαμε σπασμένο σε 8 κομμάτια από τα οποία δεν έχει ξεκινήσει κανένα. Στα 3 δεν έχει υπογραφεί καν σύμβαση γιατί υπάρχουν τα γνωστά προβλήματα με το ΣτΕ και τον ανάδοχο που δεν μπορεί να καταθέσει εγγυητική επιστολή».

«Το έργο είναι στον αέρα. Χρειάζεται μια ριζική λύση. Μελετάμε διεξοδικά το θέμα και έχουμε ήδη έρθει σε επαφή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε τελικά να προχωρήσουμε σε λύση όσο το δυνατόν ταχύτερη και με εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση», συμπληρώνει σύμφωνα με το ΑΠΕ ο υπουργός Υποδομών.

Όσον αφορά την αύξηση στα διόδια που ανακοίνωσε η Αττική οδός ο Κώστας Καραμανλής ξεκαθαρίζει πως «η κυβέρνηση δεν πρόκειται να δεχθεί κανένα τετελεσμένο στο θέμα αυτό».

image_pdfimage_print
συνέχεια ανάγνωσης

Συνεντεύξεις - Γνώμες

Γιάννης Κεφαλογιάννης: Οδικές, σιδηροδρομικές και συνδυασμένες μεταφορές στο επίκεντρο

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Ο υφυπουργός Μεταφορών, κ.Γιάννης Κεφαλογιάννης

Ο νέος υφυπουργό Μεταφορών μιλά στην εφημερίδα Παραπολιτικά

Είναι για μένα μεγάλη τιμή εμπιστοσύνη του πρωθυπουργού, κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, να μου αναθέσει τον κρίσιμο τομέα των Μεταφορών.

Ακόμα μεγαλύτερη είναι η ευθύνη για το έργο που κυβέρνηση πρέπει να επιτελέσει σε αυτό τον τομέα, στον οποίο, δυστυχώς, δεν δόθηκε πρέπουσα σημασία τα χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛ.

Οι μεταφορές είναι τομέας κεφαλαιώδους σημασίας για τη λειτουργία των σύγχρονων οικονομιών.

Κανένας δεν μπορεί να φανταστεί μια ισχυρή ανάπτυξη της Ελλάδας, χωρίς αποτελεσματικό σύστημα μεταφορών, το οποίο θα αξιοποιεί όλες τις σύγχρονες εξελίξεις του κλάδου.

Στο πλαίσιο αυτό, η πολιτική μας θα εστιάσει στη βελτίωση της ποιότητας των οδικών μεταφορών, την αναζωογόνηση των σιδηροδρόμων και την ανάπτυξη των συνδυασμένων μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, έχοντας πάντα στο βάθος του μυαλού μας την προστασία του περιβάλλοντος.

Η ευθύνη υλοποίησης ενός τέτοιου σχεδίου δεν περιορίζεται μόνο στον δημόσιο τομέα, αλλά θα επεκταθεί και στον ιδιωτικό.

Η σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι αναγκαία σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε και θα αφορά σε ένα ευρύ πεδίο κοινής προσπάθειας για τον προσδιορισμό και την εφαρμογή των αναγκαίων πρωτοβουλιών που θα αξιοποιούν τις ευκαιρίες, που θα απαντούν στα μεγάλα προβλήματα και τις μεγάλες προκλήσεις. Το επόμενο διάστημα θα ξεδιπλώσουμε μια σειρά από πρωτοβουλίες.

Ενδεικτικά, αλλά όχι περιοριστικά, θα προχωρήσουμε στη λήψη μέτρων για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, στον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου και της λειτουργίας των δημόσιων αστικών μεταφορών στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, την προώθηση νομοθετικών ρυθμίσεων για τη βελτίωση της λειτουργίας των ιδιωτικών αστικών και υπεραστικών μεταφορών και τη λειτουργία – επιτέλους – των υδατοδρομίων, αφού προηγουμένως εξορθολογήσουμε όλες τις πολύπλοκες διαδικασίες που έχουν θεσπιστεί και οι οποίες αποτελούν τον κύριο λόγο της καθυστέρησης.

Ενα μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση είναι η απλούστευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών, με απώτερο σκοπό την εξυπηρέτηση του πολίτη.

Στον τομέα των μεταφορών του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών βρήκαμε ρυθμίσεις, οι οποίες μόνο τον παραπάνω σκοπό δεν εξυπηρετούν.

Ενδεικτικά, αναφέρω ότι όλοι οι ιδιοκτήτες φορτηγών αυτοκινήτων της Ελλάδας, από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Κρήτη, υποχρεούνται, προκειμένου να αντικαταστήσουν τα σχήματά τους, να υποβάλλουν σχετικούς φακέλους στην Κεντρική Υπηρεσία του υπουργείου, πράξη που από συστάσεως του ελληνικού κράτους γινόταν εντός μίας ημέρας στις Περιφερειακές Διευθύνσεις Μεταφορών της χώρας.

Αυτά και παρόμοια ζητήματα, όπως οι άδειες κυκλοφορίας, άδειες οδήγησης και άδειες καταστημάτων για εξυπηρέτηση οχημάτων θα τροποποιηθούν, με σκοπό την όσο το δυνατόν καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και των επαγγελματιών.

image_pdfimage_print
συνέχεια ανάγνωσης

Facebook

Ετικέτες

δημοφιλη θεματα