Για το 2032 μετατέθηκε η ολοκλήρωση της νέας Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας

Μια αρχική απάντηση στο «ερώτημα του ενός εκατομμυρίου» σχετικά με το πότε θα ολοκληρωθεί το μεγάλο έργο της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας δίνεται μέσα από την οικονομική έκθεση του Ομίλου ΑΒΑΞ για το 2025, η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα. Οι σημαντικές καθυστερήσεις έχουν ήδη μεταθέσει το χρονοδιάγραμμα κατά τρία χρόνια και τρεις μήνες. Πλέον, κατόπιν απόφασης και της Ελληνικό Μετρό, η ημερομηνία ολοκλήρωσης μετακινείται από τις 20/06/2029, που προβλεπόταν αρχικά, στις 03/09/2032.

Παράλληλα, όπως επισημαίνεται στις οικονομικές καταστάσεις του ομίλου, δεδομένου ότι οι καθυστερήσεις δεν αποδίδονται στον ανάδοχο, το ελληνικό Δημόσιο έχει ήδη καταβάλει πριμ ύψους 41,6 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, με πρόσφατη απόφαση της Ελληνικό Μετρό ζητήθηκε η επιστροφή του ποσού μέσω συμψηφισμού με μελλοντικές πληρωμές. Η απόφαση αυτή έχει προσβληθεί από τον ανάδοχο και αναμένεται να εξεταστεί το επόμενο διάστημα από το αρμόδιο Τεχνικό Συμβούλιο.

Το χρονικό μιας αναμενόμενης παράτασης

Όπως αναφέρεται αναλυτικά, έπειτα από διαδοχικές επιμέρους παρατάσεις, η Ελληνικό Μετρό ζήτησε από τον ανάδοχο να επικαιροποιήσει το συνολικό χρονοδιάγραμμα του έργου, προτείνοντας μάλιστα παράταση έως τις 13/02/2034 — δηλαδή οκτώ χρόνια από σήμερα και τεσσεράμισι χρόνια πέραν της αρχικής συμβατικής προθεσμίας.

Η σχετική απόφαση, που ελήφθη στις αρχές Φεβρουαρίου, εγκρίνει τελικά παράταση μέχρι τις 03/09/2032, προσαρμόζοντας το χρονοδιάγραμμα που είχε υποβάλει ο ανάδοχος. Με την ίδια απόφαση προβλέπεται και η επιστροφή του ήδη καταβληθέντος πριμ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και σήμερα —σχεδόν πέντε χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης— δεν έχουν παραδοθεί στην κοινοπραξία ΑΒΑΞ–Ghella–Alstom οι χώροι για την κατασκευή δύο από τους δεκαπέντε σταθμούς της γραμμής (Γουδή και Ευαγγελισμός), καθώς και δύο επιπλέον εργοταξιακοί χώροι σε Καισαριανή και Αλεξάνδρας.

Έτσι, ενώ η διάνοιξη της σήραγγας από την Κατεχάκη έως τον Ευαγγελισμό έχει ολοκληρωθεί από τα μέσα Φεβρουαρίου και ο δεύτερος μετροπόντικας έχει ήδη ξεκινήσει από το Γαλάτσι με στόχο να φτάσει επίσης στον Ευαγγελισμό έως το τέλος του 2026, ο σχεδιασμός για την κατασκευή των σταθμών έχει ανατραπεί.

Το έργο επιβαρύνεται, πέρα από τις γνωστές χρόνιες δυσλειτουργίες, και από την επιλογή του τότε υπουργού Υποδομών, Χρήστου Σπίρτζη, να ανατεθούν οι πρόδρομες εργασίες με ξεχωριστή σύμβαση στην εταιρεία ΕΡΕΤΒΟ, η οποία ωστόσο ξεκίνησε σχεδόν ταυτόχρονα με το βασικό έργο. Για όλους αυτούς τους λόγους, οι παρατάσεις που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα στον ανάδοχο συνοδεύονται από αναθεώρηση, χωρίς να του αποδίδεται ευθύνη —ούτε καν μερική— για τις καθυστερήσεις.

Σε αυτή τη βάση στηρίζεται και η ένσταση που έχει υποβάλει ο ανάδοχος σχετικά με την επιστροφή του πριμ. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η ανάδοχος υποστηρίζει συνοπτικά ότι «η κρίση περί επιστροφής και συμψηφισμού της πρόσθετης καταβολής είναι νομικά εσφαλμένη και ακυρωτέα, καθώς από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (άρθρα 153-154 του ν. 4938/2022) προκύπτει ότι η απώλεια του πριμ συνδέεται μεν με παρατάσεις του χρονοδιαγράμματος, εκτός εάν αυτές οφείλονται σε λόγους ανωτέρας βίας».

Στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τον Όμιλο ΑΒΑΞ, οι καθυστερήσεις που σχετίζονται με τη μη έγκαιρη παράδοση των απαιτούμενων χώρων εργασίας εμπίπτουν στην ευθύνη του κυρίου του έργου και συνιστούν περιστάσεις που προσομοιάζουν με ανωτέρα βία για την Ανάδοχο, όπως προκύπτει και από τη σχετική νομολογία.

«Η έλλειψη οποιασδήποτε υπαιτιότητας της Αναδόχου για τη χορηγηθείσα παράταση αναγνωρίζεται ρητά με την προαναφερθείσα απόφαση, ενώ, επιπλέον, η Ελληνικό Μετρό Α.Ε. χορήγησε την υπόψη παράταση με αναθεώρηση (γεγονός που επιβεβαιώνει ότι δεν αποδίδεται καμία ευθύνη στην Ανάδοχο για την παράταση των προθεσμιών)», επισημαίνεται χαρακτηριστικά. Συνεπώς, καταλήγει ότι «η επιμήκυνση του χρονοδιαγράμματος για λόγους μη αποδιδόμενους στην ανάδοχο δεν αίρει το δικαίωμα λήψης του πριμ, ούτε θεμελιώνει υποχρέωση επιστροφής του».

Τέλος, γίνεται αναφορά τόσο σε σχετική ερμηνευτική εγκύκλιο του υπουργείου Υποδομών του 2022 όσο και στην πρακτική που έχει ακολουθηθεί έως σήμερα από τη διοίκηση σε ανάλογες περιπτώσεις, όπου οι καθυστερήσεις οφείλονται στον κύριο του έργου.