Connect with us

Editorial

Δεν σταματάμε να κατασκευάζουμε, δεν σταματάμε να εξελίσσουμε τις υποδομές της χώρας

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Κάνοντας μία αναδρομή στην ιστορία των έργων στην Ελλάδα, αυτό που γίνεται εμφανές είναι το πόσο γυμνή υπήρξε η χώρα από σημαντικές υποδομές και πως δεν έχει μάθει από την νεότερη ιστορία της. Έπεσε στα χέρια μου ένα εξαιρετικό βιβλίο για τα μεγάλα τεχνικά έργα στην Ελλάδα από το τέλος του 19ου μέχρι περίπου το 1930.

Αυτό που μπορεί κάποιος να παρατηρήσει είναι η ζέση που είχε η χώρα για να αναπτύξει υποδομές, από το μηδέν και να φτάσει τις ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρώπης. Αυτά τα έργα έφτασαν την Ελλάδα το 1930 σε ένα αρκετά καλό, για την εποχή, επίπεδο. Σχηματίστηκε το πρώτο οδικό δίκτυο, διαμορφώθηκε η διώρυγα της Κορίνθου, διαμορφώθηκε το λιμάνι του Πειραιά, εξηλεκτρίστηκε μεγάλο τμήμα της χώρας, ανοικοδομήθηκε η Θεσσαλονίκη, η Αθήνα απέκτησε Μετρό και σημαντικό δίκτυο Τραμ. Σημαντικό στοιχείο της εποχής είναι η πολύ καλή δικτύωση του σιδηρόδρομου.

Από τότε και για κάποιο άγνωστο ιστορικά λόγο η χώρα εισήλθε σε μία εσωστρέφεια και φρέναρε στον τομέα των έργων. Το δίκτυο του σιδηρόδρομου είναι το ίδιο με τότε. Είναι δυστύχημα το γεγονός πως η μόνη νέα σιδηροδρομική γραμμή από τότε μέχρι σήμερα είναι αυτή από την Αθήνα και μέχρι το Αεροδρόμιο. Όλα τα υπόλοιπα έργα που πραγματοποιήθηκαν και που αναμένονται αφορούν εκσυγχρονισμό αυτού του δικτύου με κάποιες νέες χαράξεις επί αυτού.

Στην Αθήνα υπήρχε από το 1930 σχέδιο εκτεταμένου -για την εποχή- δικτύου 5 γραμμών Μετρό που κάλυπτε το τότε πολεοδομικό συγκρότημα το οποίο δεν έγινε ποτέ. Νέο σχέδιο που εξαγγέλθηκε την δεκαετία του 1960 δεν εφαρμόστηκε επίσης. Αντίθετα και στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη ξηλώνονται οι γραμμές του Τραμ.

Αντιστρόφως, ανάπτυξη βλέπουμε να υπάρχει στις αερομεταφορές και τις θαλάσσιες μεταφορές. Δημιουργούνται αεροδρόμια και λιμάνια σχεδόν παντού και υιοθετείται ένα αμερικανικό μοντέλο με επίκεντρο το αυτοκίνητο. Τη δεκαετία του 1960, ολοκληρώνεται το εθνικό οδικό δίκτυο και μάλιστα σε χρόνο ρεκόρ. Είναι ένα μεγάλο επίτευγμα της εποχής.

Την ίδια ώρα στην Ευρώπη τις δεκαετίες από το 1950 και μετά σχεδόν όλες οι μεγάλες Ευρωπαϊκές πόλεις επεκτείνουν τα δίκτυα Μετρό, βελτιώνουν και εκσυγχρονίζουν τον σιδηρόδρομο τους, αρχίζουν και δημιουργούν αυτοκινητόδρομους πλήρως ανισοπεδοποιημένους που επιτρέπει την ελεύθερη κίνηση των οχημάτων και μειώνει τις χρονοαπόστάσεις. Στη Γαλλία του 1980 το τρένο τρέχει ήδη με ταχύτητες που ξεπερνούν τα 300χλμ/ώρα ενώ στην Ιταλία δημιουργείται σύγχρονο δίκτυο αυτοκινητόδρομων.

Στην Ελλάδα οι εξελίξεις αυτές δεν ακολουθούνται. Οι ταραγμένες πολιτικά χρονιές από το 1965 μέχρι το 1974, φρενάρουν τη χώρα και το φαινόμενο της παύσης δημιουργίας εθνικής εμβέλειας έργων συνεχίζει μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Σε αυτό το χρονικό σημείο η Ελλάδα και η Αθήνα έχουν απομακρυνθεί τόσο πολύ από το μέσο Ευρωπαϊκό στάνταρ υποδομών που στην πραγματικότητα αρχίζει και χαρακτηρίζεται αρχαϊκό. Ο σιδηρόδρομος που ξεκίνησε ως όνειρο του Τρικούπη ήταν πλέον σε μία μη βιώσιμη κατάσταση η οποία αντιμετωπίστηκε μάλλον με έλλειψη οράματος. Με το αυτοκίνητο ήθελες περίπου 8 ώρες να πας από την Αθήνα στην Καλαμάτα και περίπου 9 ώρες για τη Θεσσαλονίκη και άλλες τόσες με το σιδηρόδρομο την ώρα που σχεδόν σε όλη τη Δυτική Ευρώπη τα δίκτυα αυτά είχαν επέτρεπαν μεγάλες ταχύτητες που συνέβαλαν στην ανάπτυξη των μεταφορών, άρα της οικονομίας και έσπρωχναν την ανάπτυξη. Δεν είναι τυχαίο πως ακόμα και μέχρι σήμερα ο τομέας του διαμετακομιστικού εμπορίου και των logistics παίζει καίριο ρόλο στο ΑΕΠ των χωρών αυτών με βάση τις υποδομές που δημιουργήθηκαν τότε.

Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε, την ύψιστη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τη στιγμή που η Ελλάδα ήταν σε μία «λανθάνουσα» κατάσταση στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η χώρα αφυπνίζεται και μαζί με άφθονο χρήμα από τις Βρυξέλλες, αρχίζει ένα πρόγραμμα, θα τολμήσω να πω, «ανοικοδόμησης» των υποδομών της. Ότι δεν έκανε για 30 και πλέον χρόνια (και 60 χρόνια για το σιδηρόδρομο), αρχίζει να το κάνει σε γρήγορη κίνηση και χρειάστηκαν υπερβάσεις και άλματα, να ξεπεραστούν πολιτικές και ιδεοληψίες για να καταλάβουμε την σημασία των μεταφορών. Στο βιβλίο που ανέφερα παραπάνω και το οποίο εκδόθηκε το 1999 σε μία λεζάντα με φόντο τα έργα του Μετρό έγραφε «το Μετρό αναμένεται ότι θα λύσει ένα μέρος του κυκλοφοριακού προβλήματος της πρωτεύουσας» ενώ μία μακέτα έδειχνε πως θα ήταν ολοκληρωμένη η γέφυρα του Ρίο-Αντίρριο.

Από την αφύπνιση αυτή πέρασαν σχεδόν τριάντα χρόνια. Η σημερινή Ελλάδα έχει καταφέρει, να πλησιάσει σημαντικά τις ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης. Ακριβώς όπως είχε κάνει 100 χρόνια πριν. Διαθέτουμε πυκνό δίκτυο αυτοκινητόδρομων, ένα μόλις ολοκληρωμένο αξονα σιδηρόδρομου από την πρωτεύουσα μέχρι τα σύνορα, σημαντικά λιμάνια, αεροδρόμια, η Αθήνα διαθέτει 3 γραμμές Μετρό, η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να αποκτήσει επίσης δύο γραμμές, κάνει ενεργειακές επενδύσεις κ.α.

Αυτή η αναδρομή δεν έχει σκοπό να «δοξάσει» τα όσα έγιναν αυτά τα 30 χρόνια, παρότι ήταν ένας άθλος, ένα κατόρθωμα. Σκοπό έχει να καταδείξει πως οι υποδομές και δη οι συγκοινωνιακές είναι εξελισσόμενες και πως πρέπει η χώρα να μην κάνει ξανά δεκαετίες παύσης για να τρέχει μετά να «πλησιάσει τις ανεπτυγμένες Ευρωπαϊκές οικονομίες». Θα πρέπει συνεχώς να εκσυγχρονίζει, επεκτείνει, καινοτομεί.

Θα πρέπει να βρίσκει εκείνους τους τρόπους που εξυπηρετούν την ίδια τη χώρα στο να διατηρεί και να αναπτύσσει τα συστήματα μεταφορών της, βλέποντας τι συμβαίνει στην ήπειρο μας και μακρύτερα. Αν εξυπηρετεί να κάνει συμβάσεις παραχώρησης ή ΣΔΙΤ αν πρέπει να κάνει υβριδικά μοντέλα ή να διατηρήσει κάποια σε δημόσιο έλεγχο ας το κάνει.

Αυτό που σίγουρα δεν πρέπει να συμβεί, είναι να κάνουμε ακόμα μία παύση πιστεύοντας ότι τελειώσαμε με τις υποδομές. Ακούω για παράδειγμα με λύπη την απροθυμία, έστω να σχεδιάσουμε την επέκταση του σιδηρόδρομου προς την Ήπειρο. «Είναι φαραωνικό σχέδιο» λένε. Αλήθεια, ένα φαραωνικό σχέδιο δεν ήταν η διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου; δεν ήταν φαραωνικό το σχέδιο της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου; Και ποιος μπορεί να προβλέψει τι ανάγκες ανάπτυξης μπορεί τελικά να επιβάλλουν αυτή την επέκταση 30 χρόνια μετά και μία μελλοντική γενιά Ελλήνων να «τρέχει» να πραγματοποιήσει κάτι που θα μπορούσε να έχει γίνει, να υπάρχει.

Οι υποδομές λοιπόν δεν πρέπει να γίνονται, κατά την ταπεινή μου άποψη, ούτε με κοντόφθαλμες λογικές, ούτε με επιχειρηματικές μόνο λογικές. Θα πρέπει καταρχάς να εξυπηρετούν το εθνικό συμφέρον και να βλέπουν στο μέλλον. Άλλωστε η Εγνατία Οδός με αυτή την ίδια λογική δεν θα κατασκευαζόταν ποτέ δυτικά από τη Βέροια. Όμως έγινε και σήμερα είναι από τα σημαντικότερα «φαραωνικά» asset που έχουμε.

Αυτές τις μέρες που οι περισσότεροι από εσάς όλο και κάπου πήγατε χρησιμοποιώντας στην πλειοψηφία κάποια από αυτές τις νέες, σύγχρονες υποδομές που η χώρα διαθέτει, διαπιστώνετε πόσο πολύ βελτιώθηκε ο τρόπος που κάποιος πλέον ταξιδεύει σε σχέση με κάποια χρόνια. Θα πας στην Καλαμάτα από Αθήνα σε μόλις 2 ώρες και 10 λεπτά και από τη Θεσσαλονίκη στην Πάτρα σε λιγότερο από 5 ώρες. Για τις επόμενες γενιές όμως αυτό εκτός ότι θα είναι δεδομένο, μπορεί να μην είναι και αρκετό, οπότε ο σχεδιασμός και η εκτέλεση νέων έργων δεν πρέπει ούτε να σταματήσει, ούτε να γίνει λιγότερο επιθυμητή και κυρίως να συνεχίσει να είναι οραματική.

Χριστός Ανέστη σε όλους
30.4.2019

Νίκος Καραγιάννης-ypodomes.com

image_pdfimage_print

Editorial

Η μεγάλη ευκαιρία για την ανάδειξη της Ελλάδας ως διεθνές διαμετακομιστικό κέντρο

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Logistics, Μεταφορές

Η χώρα αλλάζει ραγδαία στο κομμάτι των υποδομών και μαζί «σέρνει» σε αναβάθμιση και τα μεταφορικά δίκτυα που διαθέτει. Τα προβλήματα και τα κουσούρια που άφησε η κρίση είναι αδιαμφισβήτητα πολλά. Ειδικά στις μεταφορές το βλέπουμε έντονα. Λιγοστό προσωπικό, προβλήματα με τη συντήρηση, αδυναμία προσφοράς υψηλής ποιότητας μεταφορικό έργο είναι κάποια από αυτά. Αφήνοντας με αργό ρυθμό την σφοδρότερη οικονομική κρίση που γνώρισε η χώρα την τελευταία δεκαετία είναι ώρα να δούμε μπροστά.

Έχοντας ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον και θέλοντας να παίξουμε ένα ενεργό ρόλο όντας σε ένα στρατηγικό σημείο της Ευρωπαϊκής Ηπείρου πρέπει να δούμε την πύκνωση των μεταφορικών δικτύων αστικών και υπεραστικών μέσα από ένα νέο φιλόδοξο πλάνο.

Το μεγάλο πλεονέκτημα που έχουμε αυτή τη φορά, είναι ότι δεν σχεδιάζουμε από το μηδέν. Τα βήματα που έχουμε κάνει είναι τεράστια. Η Ελλάδα διαθέτει ένα πολύ υψηλής ποιότητας και λειτουργικότητας δίκτυο αυτοκινητόδρομων το οποίο μέσα στην επόμενη πενταετία θα ενισχυθεί και θα συμπληρωθεί. Έχει επίσης δύο δυναμικά κεντρικά λιμάνια σε Πειραιά και Θεσσαλονίκη και κάποια άλλα πολύ σημαντικά περιφερειακά, έχει το δυναμικό αεροδρόμιο της Αθήνας που προετοιμάζει νέες επενδύσεις και το υπό αναβάθμιση της Θεσσαλονίκης, αναβαθμίζονται άλλα 13 από τη fraport, ενώ ετοιμάζεται να κατασκευαστεί ένα νέο κομβικό αεροδρόμιο στο Ηράκλειο .

Στα σιδηροδρομικά δίκτυα είμαστε επιτέλους μία ανάσα από την ολοκλήρωση του διαδρόμου Πειραιάς-Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, έχουμε απελευθερωμένη αγορά με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ να ειναι κάτω από την σκέπη της Ιταλικής FS, να λειτουργούν ακόμα 2 εταιρείες, ενώ μέσα στην επόμενη πενταετία προγραμματίζεται να φτασει το τραίνο στην Πάτρα και να έχουν ηλεκτροδοτηθεί οι περιφερειακές γραμμές Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα και Λάρισα-Βόλος.

Ξεκινά η κατασκευή του πρώτου μεγάλου Logistics Park στο Θριάσιο και προετοιμάζεται ακόμα ένα στη Θεσσαλονίκη ενώ υπάρχουν σχέδια για άλλα σε σημαντικά λιμάνια της χώρας.

Όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με την αναγέννηση των ΒΙΠΕ και της αγροτικής και βιομηχανικής παραγωγής δίνουν ένα αισιόδοξο μήνυμα. Η Ελλάδα δεν είναι η Ψωροκώσταινα του παρελθόντος, σκέφτεται πιο διευρυμένα και έχει τη δυνατότητα να κάνει ένα δυναμικό comeback στο Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Σε αυτό το διαρκώς εναλλασόμενο περιβάλλον που μεταμορφώνει την εικόνα της χώρας, έχουμε την ευκαιρία να δημιουργήσουμε νέες υποδομές ακόμα πιο ισχυρές. Το πλάνο της Σιδηροδρομικής Εγνατίας με όλες τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες που έχει μπορεί να γίνει ο επόμενος μεγάλος στόχος. Το Sea2Sea είναι ικανό να πάρει τα κεφάλαια που χρειάζεται για το ανατολικό της τμήμα.

Στο πεδίο των αυτοκινητόδρομων η ολοκλήρωση του Ε65 και της Ιόνιας Οδού προς βορρά, οι επεκτάσεις της Αττικής οδού, Ο ΒΟΑΚ και μερικά ακόμα οδικά έργα είναι τα επόμενα μεγάλα στοιχήματα.

Τα λιμάνια και τα αεροδρόμια έχοντας κατά βάση ιδιωτικοποιηθεί μπορούν να φέρουν σημαντικές επενδύσεις και η προγραμματισμένη «έξυπνη» παραχώρηση τμημάτων των λιμένων αλλά και η αξιοποίηση των 23 υπόλοιπων περιφερειακών αεροδρομίων μπορεί να προσδώσει ακόμα ένα λιθαράκι στην μετεξέλιξη τους.

Σε όλα αυτά χρειάζεται βέβαια και η ομπρέλα των πολιτικών εκείνων που θα βοηθήσουν από τη μία στην προσέλκυση επενδύσεων και θα αναδείξουν από την άλλη την κομβική για τις μεταφορές θέση της Ελλάδας.

Σε όλα τα παραπάνω δεν φαίνεται κάποια γκρίζα σκιά παρά μόνο ευκαιρίες. Είναι στο δικό μας χέρι αυτές οι ευκαιρίες να γίνουν πραγματικότητα και η χώρα να γίνει ένα διεθνές εμπορικό hub το οποίο θα φέρει πλούτο και ευημερία.

Καλή Εβδομάδα σε όλους
11.11.2019

Νίκος Καραγιάννης-ypodomes.com
Ακολουθήστε τον Νίκο Καραγιάννη στο twitter

image_pdfimage_print
συνέχεια ανάγνωσης

Editorial

Ζωντανεύει ο κατασκευαστικός κλάδος από την αναστολή του ΦΠΑ στις οικοδομές

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Εργοτάξιο και εργάτης σε οικοδοομή

Το μέτρο της αναστολής του ΦΠΑ στις οικοδομές από το 2006, αναμένεται να συμβάλει στην άνοδο του ΑΕΠ, στην άνοδο των αξιών των ακινήτων, στην ανάκτηση της αξίας των περιουσιών των ιδιοκτητών και στην εξυγίανση των τραπεζών μέσω της υψηλότερης αποτίμησης των ακινήτων που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους.

Ο ΦΠΑ 24% επιβάλλεται μέχρι σήμερα σε όσους αποκτούν νεόδμητο ακίνητο (με άδεια οικοδομής μεταγενέστερη της 1η Ιανουαρίου του 2006), έχοντας ήδη κάποια κατοικία, ή στους αγοραστές εξοχικών κατοικιών ενώ στα παλαιότερα ακίνητα επιβάλλεται μόνον ο φόρος μεταβίβασης, ο οποίος από το 2013 και μετά είναι μόλις 3% (από 10% που ήταν έως και το 2013). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι υποψήφιοι αγοραστές να θεωρούν το 24% απαγορευτικό και να προτιμούν τα παλαιά ακίνητα.

Η αναστολή του ΦΠΑ θα ισχύσει για τρία χρόνια, την περίοδο από την 1η-1-2020 έως την 31η-12-2022. Η απαλλαγή από τον ΦΠΑ θα γίνεται με μια απλή αίτηση, αναφέροντας και τη φράση «εντός εξαμήνου» που μένει να διευκρινιστεί σε τί ακριβώς διαδικασία αναφέρεται.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, μια μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 13% θα προσέφερε στους κατασκευαστές τη δυνατότητα μείωσης των τιμών πώλησης νέων κατοικιών κατά περίπου 9%, οπότε θα σημειωνόταν αύξηση της ζήτησης για νέες κατοικίες ειδικά από το εξωτερικό. Μία μείωση του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές θα προσέφερε επιπλέον επενδύσεις έως 140 εκατ. ευρώ και θα δημιουργούσε από 921 έως 3.650 νέες θέσεις εργασίας, αυξάνοντας έτσι το ΑΕΠ της χώρας μέχρι και 265 εκατ. ευρώ.

Η τόνωση της οικοδομικής δραστηριότητας, θα δώσει ώθηση στις αγοραπωλησίες νεόδμητων ακινήτων και θα προσελκύσει τους ξένους που θέλουν να επενδύσουν στο ελληνικό real estate. Η διαφορά που θα υπάρξει από όσους παίρνουν έτσι τις χρυσές βίζες αλλά και από όσους επενδύουν σε βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnbκινούνται θα είναι μεγάλη. Κι αυτό γιατί μέχρι σήμερα κινούνταν σχεδόν αποκλειστικά στην αγορά των μεταχειρισμένων ακινήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι επτά στους δέκα αγοραστές ακινήτων προτιμούν παλαιά ακίνητα ηλικίας άνω των 30 ετών, ακολουθούν κατοικίες ηλικίας 11-20 ετών, ενώ πολύ χαμηλό είναι το ενδιαφέρον για την αγορά ενός νεόδμητου ακινήτου.

Η εξέλιξη αυτή θα έχει θετική επίπτωση και στη ζήτηση οικοδομών που έχουν αποπερατωθεί εδώ και πολλά χρόνια αλλά έχουν μείνει απούλητες. Περισσότερα από 250.000 κτίσματα ημιτελή ή αποπερατωμένα ως προς τις βασικές κατασκευαστικές εργασίες και οικοδομές πλήρως αποπερατωμένες θα πωλούνται πολύ πιο εύκολα. Για παράδειγμα, διαμερίσματα σε οικοδομή με άδεια ανέγερσης εκδοθείσα το 2008 που έμειναν απούλητα θα μπορούν να πωληθούν πλέον χωρίς επιβάρυνση με ΦΠΑ 24% επί της αντικειμενικής αξίας τους αλλά με πολύ μικρότερη επιβάρυνση φόρου μεταβίβασης ύψους 3% επί της αντικειμενικής αξίας. Αν η αγορά λειτουργήσει ορθολογικά, θα πρέπει να δει να μειώνονται οι τιμές έως 24%. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα σε περιοχές, όπως στην Κυψέλη, που έχουν πληθώρα παλαιών διαμερισμάτων να κατέβει ο πήχης των απαιτήσεων για ακίνητα που έχουν κατασκευαστεί τη δεκαετία του 1960 και μετά.

Σημειωτέον ότι η ρύθμιση για την αναστολή του ΦΠΑ στην οικοδομή δεν θα επηρεάσει καθόλου την αγορά πρώτης κατοικίας, δεδομένου ότι αυτή απαλλάσσεται ήδη από τον ΦΠΑ.

image_pdfimage_print
συνέχεια ανάγνωσης

Editorial

Το τέλος των αμιγώς δημόσιων έργων δημιουργεί νέο τοπίο στις κατασκευές

Νίκος Καραγιάννης

Δημοσιεύθηκε

στις

Ανάπτυξη

Αλλάζει άρδην το τοπίο στον τεχνικό κλάδο της χώρας. Οι ευκαιρίες που ανοίγονται στην μεταμνημονιακή εποχή είναι σημαντικές όμως θα πρέπει να έχουμε την διορατικότητα να τις αξιοποιήσουμε. Σε πρώτη φάση πρέπει να κάνουμε μερικές παραδοχές. Η εποχή των πολλών μεγάλων, πολύ μεγάλων δημόσιων έργων σε ποσότητα τελείωσε. Αυτό που άφησε πίσω της είναι μία μεγάλη κληρονομιά για την ίδια τη χώρα σε επίπεδο υποδομών και μεγάλo know-how στις εταιρείες που ενεπλάκησαν σε αυτά τα μεγάλα έργα.

Τώρα, εισερχόμενοι σε μία νέα εποχή πρέπει επίσης να παραδεχτούμε ότι έργα δεν είναι μόνο δρόμοι. Η αλήθεια είναι ότι μεγαλώνοντας γενιές με «φετίχ» το αυτοκίνητο είχαν ως κεντρικό μοχλό την ανάπτυξη μέσω των οδικών αξόνων. Αυτό το «φετίχ» εν πολλοίς έχει κορεστεί και ως είδος έργου αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ξεμένουμε από έργα.

Η τρίτη παραδοχή είναι η χρηματοδότηση. Όσο και αν θέλουμε να βλέπουμε το ΕΣΠΑ ως μεσσία και λύση στα προβλήματα χρηματοδότησης, η αλήθεια είναι πως αυτά τα χρήματα και μειώνονται σταδιακά και αλλάζουν κατεύθυνση. Έτσι παραδοσιακά έργα χρειάζονται πλέον το λεγόμενο «blending» δηλαδή μείξη χρηματοδοτήσεων για μπορέσουν να υλοποιηθούν.

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ ΕΡΓΑ

Τώρα, το 2019 είναι η χρονιά που ο τεχνικός-κατασκευαστικός κλάδος της χώρας έχει κάνει σημαντικές κινήσεις και προτάσεις βλέποντας τα δεδομένα. Τέλος στα έργα της προηγούμενης δεκαετίας και έναρξη των έργων που σχεδιάστηκαν και διαφημίστηκαν ως νέα γενιά έργων στα χρόνια της κρίσης. Τι μας μαθαίνει αυτή η χρονιά; ότι υπάρχει συνέχεια στην παραγωγή έργων αλλά με εμφανή τα διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Ο εναγκαλισμός των τεχνικών ομίλων με τα δημόσια έργα όσο πάει θα λιγοστεύει και όσο πιο γρήγορα το συνειδητοποιήσουμε τόσο πιο εύκολο θα είναι για να περάσουμε στην νέα αυτή εποχή. Θα πει κανείς μα γιατί; δεν υπάρχουν δημόσια έργα;

Φυσικά και υπάρχουν και θα υπάρχουν και με μεγάλα και με μικρά έργα. Το θέμα είναι ότι πλέον δεν έχουμε ΜΟΝΟ δημόσια έργα. Το μεγαλύτερο συμβόλαιο του 2018, δεν αφορούσε ένα αμιγως δημόσιο έργο, αλλά έργο παραχώρησης. Ήταν η ενεργοποίηση του νότιου τμήματος του Ε65, από την ΤΕΡΝΑ. Το 2019 σιγά-σιγά ολοκληρώνεται με την ελπίδα να ξεκινήσει το έργο του Ελληνικού, επένδυση 100% ιδιωτική πάνω στην οποία ο μισός τεχνικός κλάδος της χώρας έχει εναποθέσει τις ελπίδες του.

ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Επίσης ξεκίνησαν μεγάλες επενδύσεις τόσο στα λιμάνια Πειραιά και Θεσσαλονίκης, τα ιδιωτικά κεφάλαια (με συνδρομή του Δημόσιου), το μεγάλο έργο της Κρήτης για το Νέο Αεροδρόμιο στο Καστέλι, έχουμε διπλό διαγωνισμό παραχώρησης και ΣΔΙΤ για τον ΒΟΑΚ αλλά και δεκάδες επενδύσεις σε κτιριακά projects με κυριότερα τα ξενοδοχειακά. Αυτό λοιπόν μας οδηγεί στην επόμενη μέρα του τεχνικού-κατασκευαστικού κλάδου.

Εννοείται πως τα «κλασικά» δημόσια έργα υφίστανται και θα υφίστανται. Μην ξεχνάμε το mega έργο για τη Γραμμή 4 του Μετρό, τα σιδηροδρομικά έργα κ.α. Όμως και εδώ χρόνο με το χρόνο όλο και περισσότερο πληθαίνουν οι απόψεις για να μετατραπούν τέτοια έργα, όπως Μετρό ή Σιδηροδρομικά σε έργα παραχώρησης ή ΣΔΙΤ. Το βλέπουμε ήδη αυτό στο σχεδιαζόμενο διακρατικό έργο Ελλάδας-Βουλγαρίας Sea2Sea που προβλέπει το σιδηροδρομικό εκσυγχρονισμό του τμήματος Θεσσαλονίκη-Αλεξανδρούπολη-Μπουργκάς-Ρούσε. Το έργο θα έχει και κοινοτικά και ιδιωτικά κεφάλαια.

Θα δούμε λοιπόν για πρώτη φορά και στο σιδηρόδρομο ιδιωτικά κεφάλαια για έργα μεγάλης κλίμακας. Νομίζω ότι είναι θέμα χρόνου να το δούμε και σε έργα Μετρό. Άλλωστε μελετάται ήδη από την Αττικό Μετρό η πιθανότητα αυτή στα επόμενα έργα για τη Γραμμή 4 και τις επεκτάσεις της Γραμμής 2 περίπου 3 δις και επιπλέον 1,3δισ.ευρώ για τις επεκτάσεις του Μετρό Θεσσαλονίκης.

Αυτά τα χρήματα για να βρεθούν από επόμενα ΕΣΠΑ θα πρέπει να περάσουν 20 χρόνια (αν μέχρι τότε υπάρχουν ΕΣΠΑ φυσικά). Η πιο πρόσφορη και υποσχόμενη λύση για να γίνουν σε άξονα 10ετίας είναι να εμπλακούν ιδιωτικά κεφάλαια. Βλέπουμε δηλαδή μία μεγάλη τάση που και στην Ευρώπη είναι σε εξέλιξη (πολύ μεγαλύτερη από ότι στην Ελλάδα του σήμερα) για ενεργή συμμετοχή των ιδιωτών σε στρατηγικά έργα υποδομής.

ΣΔΙΤ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Αναφορικά με τα ΣΔΙΤ βλέπουμε ότι γίνονται επενδύσεις σε νέους τομείς όπως αυτοκινητόδρομοι, φράγματα, μαρίνες και σε άλλους δοκιμασμένους όπως εργοστάσια απορριμμάτων, σχολεία κ.α. Τα έργα-ΣΔΙΤ έχοντας ξεπεράσεις τις «παιδικές ασθένειες» σήμερα μεγαλουργούν στην Ελλάδα και αυτό είναι ένα δείγμα του πως βλέπουμε ως χώρα την  υλοποίηση έργων.

Το νέο που είδαμε να «παίζει» αρκετά φέτος είναι οι λεγόμενες προτάσεις καινοτομίας (unsolicited proposals) που δείχνουν ελκυστικές για έργα που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν από δημόσιο χρήμα, ελληνικό ή ευρωπαϊκό. Εδώ χρειαζόμαστε σίγουρα λίγο χρόνο για να δούμε που μπορούν να τοποθετηθούν κεφάλαια και επενδύσεις για την υλοποίηση τέτοιων έργων.

Τα όλο και περισσότερα εργαλεία χρηματοδότησης στον κόσμο των έργων μας δίνουν την ελπίδα για την ανάταξη της παραγωγής υποδομών, χρήσιμων για τη χώρα. Όσο πιο γρήγορα το αντιληφθούμε, το κατανοήσουμε και τελικά το εφαρμόσουμε τόσο πιο γρήγορα θα αξιοποιήσουμε το σημαντικό δυναμικό της χώρας και τις μεγάλες δυνατότητες που έχει σε σχεδιαστικό και εκτελεστικό δυναμικό.  Τα δημόσια έργα πολύ απλά δεν είναι πλέον και τόσο δημόσια και η αλλαγή αυτή φέρνει, προκλήσεις, προσκλήσεις και μεγάλες ανακατατάξεις. Είμαστε έτοιμοι;

Καλή Εβδομάδα σε όλους
7.10.2019

Νίκος Καραγιάννης-ypodomes.com

image_pdfimage_print
συνέχεια ανάγνωσης

Facebook

Ετικέτες



δημοφιλη θεματα