Η μεγάλη περιπέτεια των Αυτοκινητόδρομων, τα παθήματα και τα οφέλη

Η μεγάλη περιπέτεια των Αυτοκινητόδρομων, τα παθήματα και τα οφέλη

Τις επόμενες ημέρες θα παραδοθεί επίσημα ο πρώτος αυτοκινητόδρομος με παραχώρηση, από το πακέτο των δρόμων που ξεκίνησαν να κατασκευάζονται την προηγούμενη δεκαετία. Ήταν το 2005 όταν ο τότε Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γ.Σουφλιάς ανακοίνωνε την έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας για 5 νέους οδικούς άξονες: Τον Μορέα, την Ολυμπία, τον Ε65, την Ιόνια, τον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου.

Χρειάστηκαν περίπου 2 χρόνια για να φτάσουμε την ολοκλήρωση των διαγωνισμών και τα έργα να ξεκινήσουν. Σχεδόν 10 χρόνια μετά ερχόμαστε για να εγκαινιάσουμε την ολοκλήρωση του πρώτου, του Μορέα ρίχνοντας αυλαία στην κατασκευή του.

Το 2017 θα ακολουθήσει η ολοκλήρωση και της Ιόνιας Οδού και της Ολυμπίας Οδού, του Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου ενώ θα λειτουργήσει ένα τμήμα του Ε65. Μην ξεχνάμε ότι από την οδυνηρή παύση των έργων για διάστημα 3 ετών είχαμε την νέα έναρξη με μεγάλες απώλειες. Η Ολυμπία Οδός έχασε όλο το δυτικό της τμήμα από την Πάτρα μέχρι τον Πύργο και την Τσακώνα. Ακόμα και τώρα, 3 χρόνια μετά το τμήμα μέχρι τον Πύργο δεν έχει ξεκινήσει να κατασκευάζεται. Επίσης ο Ε65 ανέβαλε την κατασκευή του βόρειου και νότιου άκρου του και απέκτησε τη φήμη του "τυφλού" αυτοκινητόδρομου γιατί είναι ο μοναδικός άξονας που δεν συνδέεται με κανένα άλλο αυτοκινητόδρομο. Το 2017 περιμένουμε να ξεκινήσει το νότιο τμήμα από τη Λαμία που θα τον συνδέσει επιτέλους με το υπόλοιπο δίκτυο.

Η διαδικασία κατασκευής του αυτοκινητόδρομου μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως "ζεμάτισμα". Η κατασκευαστική κοινότητα της χώρας αλλά και η Κρατική μηχανή πήραν πολύ σκληρά μαθήματα κατασκευάζοντας τόσο μεγάλης κλίμακας έργα. Από τη μία το Κράτος πλήρωσε και πληρώνει τις άγουρες διαδικασίες που επέλεξε. Έργα χωρίς εκτελεσμένες απαλλοτριώσεις που ουκ ολίγες φορές απείλησαν να τινάξουν την κατασκευή στον αέρα. Σήμερα, περίπου 10 χρόνια μετά έχουμε ακόμα κάποιες λίγες ανεκτέλεστες απαλλοτριώσεις ενώ θα υπάρξουν δρόμοι που ακόμα και εν λειτουργία θα έχουν έδαφος που δεν θα είναι απαλλοτριωμένο αλλά νοικιασμένο.

Οι κατασκευαστικές εταιρείες επίσης ζεματίστηκαν. Έχοντας επενδύσει πολλά εκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή τους, με μοντέλα της προηγούμενης δεκαετίας, κινδύνευσε η ίδια η υπόσταση τους για να φτάσουν στο τέρμα. Η τραπεζική χρηματοδότηση ήταν τόσο σκληρή που έφτασε να κυριαρχεί στο μέλλον των έργων.

Τελικά αυτό που έμελλε να σώσει τα έργα ήταν το εργαλείο που έχει δημιουργήσει σχεδόν όλες τις υπόλοιπες υποδομές της χώρας. Χάρη στο ΕΣΠΑ 2007-2013 από την Ε.Ε., τα έργα αναστήθηκαν και μπήκαν ξανά σε κατασκευαστικούς ρυθμούς. Αυτό το γεγονός δεν θα πρέπει να το ξεχάσουμε. Για να τελειώσουν οι αυτοκινητόδρομοι με τη χρήση του ΕΣΠΑ, θυσιάστηκαν εκατοντάδες άλλα έργα διάσπαρτα στη χώρα. Μία από τις μεγάλες απώλειες ήταν η Γραμμή 4 που θα μπορούσε να έχει ξεκινήσει εδώ και 2 χρόνια.

Θα πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε την μεγάλη συμβολή του ΠΔΕ που το 2016, με τη συνεχή χρηματοδότηση των έργων στους αυτοκινητόδρομους έκανε δυνατή την ολοκλήρωση τους και την ολοκλήρωση εκατοντάδων απαλλοτριώσεων. Τα λεφτά των Ελλήνων φορολογούμενων έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο να επιταχυνθούν και να τελειώσουν τα έργα.

Γίναμε πιο σοφοί; Η απάντηση είναι σίγουρα ναι. Από την μεγάλη περιπέτεια των αυτοκινητόδρομων μάθαμε πως τα λάθη σε τέτοιας κλίμακας έργα κοστίζουν ακριβά. Μάθαμε πως η διαχείριση χρόνου επίσης κοστίζει πολύ ακριβά. Μάθαμε πως ακόμα και το λάθος μείγμα χρηματοδότησης κοστίζει ακριβά.

Χάρις στα έργα των αυτοκινητόδρομων κληρονομήσαμε ένα Νόμο για τις δημόσιες συμβάσεις και τις παραχωρήσεις πολύ πιο ορθολογιστικό. Ο Νόμος αυτός έχοντας στο νου όλα τα παθήματα κυρίως από τα έργα των δρόμων, προβλέπει πιο ρεαλιστικές διαδικασίες. Πρώτα απαλλοτριώσεις, αρχαιολογικά και μετά έργα. Αυτό είναι ένα από τα βασικά άρθρα του. Είναι αυτό που πληρώσαμε πιο πολύ.

Ακόμα και ο σχεδιασμός όμως των νέων έργων είναι κατά πολύ καλύτερος λόγω των λαθών στα έργα των αυτοκινητόδρομων. Καταρχάς κόπηκαν έργα που μαθηματικά μας οδηγούσαν σε αιτήματα αποζημιώσεων, όπως ο οδικός άξονας Ελευσίνα-Υλίκη. Δημοπρατήσαμε το Αεροδρόμιο στο Καστέλι έχοντας προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό τις απαλλοτριώσεις. Προγραμματίζουμε την δημοπράτηση της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας με ώριμες μελέτες. Χρηματοδοτούμε τα νέα έργα του ΕΣΠΑ με πιο ορθολογικά κριτήρια.

Όλες αυτές οι κατακτήσεις ήρθαν από την μεγάλη περιπέτεια των έργων κατασκευής των 5 μεγάλων οδικών αξόνων που θα μεταμορφώσουν τη χώρα. Γιατί το μεγαλύτερο κεφάλαιο αυτών των έργων δεν είναι το παρελθόν και το παρόν τους, είναι το μέλλον τους. Πάνω σε αυτούς τους δρόμους αλλά και το δίκτυο της Εγνατίας, η χώρα για πρώτη φορά δημιουργεί ένα ισχυρό οδικό σύγχρονο δίκτυο που θα μπορεί να βασίσει την παραγωγική της ισχύ και να παίξει το ρόλο του διαμετακομιστικού κόμβου.

Για πρώτη φορά το δίκτυο αυτό θα είναι ικανό να μεταφέρει από την Καλαμάτα μέχρι τον Προμαχώνα, την Ηγουμενίτσα και την Αλεξανδρούπολη, αγαθά και ανθρώπους σε χρόνους ρεκόρ δημιουργώντας ένα "χαλί ανάπτυξης". Πάνω σε αυτό το δίκτυο αυτοκινητόδρομων θα μπορέσουμε να σχεδιάσουμε το παραγωγικό μας μοντέλο για τις επόμενες δεκαετίες και σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες συγκοινωνιακές μας υποδομές, το δίκτυο του σιδηρόδρομου, τα λιμάνια και τα αεροδρόμια η Ελλάδα θα μπορεί να γίνει καλύτερη, ισχυρότερη, μεγαλύτερη.

Το σφύριγμα της εκκίνησης των έργων που έδωσε το 2005 ο πρώην Υπουργός Γιώργος Σουφλιάς φτάνει στο τέλος του. Μεθαύριο το πρώτο σφύριγμα της λήξης θα το δώσει ο Υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης, ενώ ενδιάμεσα το σφύριγμα για το β` ημίχρονο των έργων το είχε δώσει ο πρώην Υπουργός Υποδομών Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι τα έργα αυτά, έργα σαν και αυτά είναι παν-κομματικά και παν-εθνικά. Οι αυτοκινητόδρομοι είναι μία μεγάλη μας επιτυχία, με τα λάθη και τις παραλείψεις τους. Είναι όμως και μία πραγματικότητα. Ας τους χαρούμε, κάνοντας την αυτοκριτική μας και χαμογελώντας που μπαίνουν στη ζωή μας.

Καλή Εβδομάδα σε όλους

19.12.2016

Νίκος Καραγιάννης-ypodomes.com
Ακολουθήστε τον Νίκο Καραγιάννη στο twitter

 

επιστροφή στην κορυφή

Αυτοκινητόδρομοι

Μέσα Σταθερής Τροχιάς

Μεταφορές

Αστική Ανάπτυξη

Ενέργεια

Άλλες Υποδομές